Студопедия

Главная страница Случайная страница

КАТЕГОРИИ:

АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника






Жаңа заманғы әлемдік туризмнің даму тенденциялары




Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанда туризмнің даму болашағы екіталай болған. Бұл дәуірде соғыс кезінде зардап шеккен елдерде, әсіресе Еуропада, мемлекеттік және шаруашылық органдары экономиканы қалпына келтіру мен жаңғарту мәселелерімен тығыз айналысқан-ды. Экономикалық қиыншылықтар шетелдіктердің келуі мен өз азаматтарының елден тыс шығуына шектеу салынуының себебі болды. Сонымен қатар, күрделі саяси жағдай, әсіресе капиталистік елдер мен социалистік лагерь арасындағы қақтығыстар мен араздық, әрине, шетелдік туризм дамуын қатты тежеді. Дегенмен, бұған қарамастан, қырқыншы жылдардың соңында халықаралық туризм жаңадан сергіп, жанданады. 1948 жылы 30 млн турист тіркелген, оның ішінде 10 миллионы Еуропада.

Қазіргі мағынадағы туризм ХІХ ғасырдың соңында пайда болып қалыптасса, оның нағыз қарқынды дамуына техниканың, технологияның, қоғамдық қатынастардың өркендеген кезі – ХХ ғасырдың екінші жартысында ғана кең жол ашылып, туризм «ХХ ғасыр феномені» деген мәртебелі атаққа ие болды.Құбылыстың кеңею мен өркендеу кезеңі 1950-ші жылдарында басталған. Бұл кезең әлем шаруашылығының жаңа дәуіріне – «интеграциялық толқын» дәуіріне сәйкес. Осындай жаһандану үрдісі барлық елдерде тарап келе жатыр. Оның шешуші факторы – жаңа өнеркәсіп революциясы болды.

Халықаралық туризмде туристік ағымдар жаһандық ауқымда өріс алған, алғашқы шекарааралық өндірістік құрылымдар пайда болуда. Халықаралық туризмнің қоғамның экономикалық, әлеуметтік, мәдени дамуына, халықаралық ынтымақтастыққа қосатын үлесі ұлғаюда. Туризмнің біртұтас әлемдік нарығы қалыптасуда. Халықаралық туризм есейіп жетілген формаларына ие болды деп айтуға болады.

1950 жыл соғыстан кейінгі халықаралық туризм дамуының шешуші кезеңі деп есептеледі. Содан бері туристік миграциялардың өсуімен бірге, арнайы туристік мемлекеттердің саны көбейіп келеді: 1949 жылы 50 жақын, 1950 жылы – 60, 1960 жылы – 80, 1965 жылы – 100, 1970 жылы – 115. 1955 жыл шамасында халықаралық туризм нарығына кейбір социалистік елдер кірді, ал 1960 жылы осы елдердің барлығы халықаралық туристік қозғалыс статистикасына енген. Дәл осы кезде туристік картада жаңа елдер, әсіресе Африка, Азия мен Мұхит аралдары елдерінің біршамасы орын тапты. 1960 жыл Африка Жылы деп аталғаны кездейсоқ оқиға емес.



1960 жылдан кейін әлемдік туризм одан әры қарқынды дамып келуде. Бір жағынан, мұның себебі халықтың табыстарының өсуі, сонымен қатар, туристер алмасуы жөніндегі халықаралық келісімдерді жасау мен, әсіресе, паспорттық-визалық рәсімдердің жеңілдеуі арқылы жасанды саяси тосқауылдарды жою болды. Көптеген жағдайларда туристік ұсынысты қалыптастыру аясындағы үкіметтік және шаруашылық органдарының арнаулы іс-әрекеті де өз ықпалын тигізген.

Халықаралық туризмінің дамуымен бірге ұлттық туризм де қайта өркендеп, өте ауқымды көлемге жайылды.

1960-1970 жж. туристік миграцияларының өсуіне туризмнің бұрын оқтын-оқтын ғана пайда болып жүрген формаларының дамуы әсер еткені сөзсіз. Ең алдымен қысқы туризмді (1960 жылдан бері шаңғы туризмімен шұғылданатын адамдар саны жылына орташа есеппен 15 % өскен), конгрестер мен съездерге (конгрестік туризм) және халықаралық көрмелер мен жәрмеңкелерге, спорттық жарыстарға, фестивальдарға сапар жасауды атап айту керек. Туристік қозғалыс құрылымында әртүрлі тарихи нысандар мен кешендерге бағытталған өлкетанулық миграциялардың және апта соңындағы (уик-энд) демалыс сапарларының рөлі күннен-күнге өсуде.



Туристік миграциялардың өсуіне байланысты жаңа аумақтарды жабдықтау қажеттілігі пайда болды, олар ұзақ уақыт өтпей туристердің шоғырлану аудандарына айналды. Мысал ретінде француз Лангедок-Руссильон жағалауын, испан Коста-Браваны, Югославияның Адриатика жағалауын, социалистік елдердің Қара теңіз жағалауларын келтіруге болады. Таулы аймақтарда туристердің ең көп келуі альпілік елдердің қысқы спорт базаларында, Жартасты тауларда (АҚШ), социалистік елдерде – Кавказ бен Карпаты тауларында байқалады.

Туристерді қабылдау аясында алдыңғы қатарда тұрған Еуропа елдері, АҚШ пен Канадамен бірге дамушы елдердің де маңызы жоғарылап келеді, бұл Үшінші Әлемде шетелдік туризм басым.

ХХ ғасырда халықаралық туризм есею жасына келіп, ұйымдастырылған және бұқаралық сипатқа ие болды. Қазіргі таңда туризм әлемнің жалпы өнімінің 10% құрап, 250 млн яғни 1/10 жұмыс орнын береді. Халықаралық туризмге әлем экспортының 6 %, инвестициялардың 7 % және әлемдік қызмет көрсету көлемінің үштен бірі келеді. Халықаралық жилыстарда туризм адам іс-әрекетінің өте маңызды түрі, ұлттар мен халықаралық қоғамдастық өмірінің мызғымас бөлігі екеніне баса ден қойылады. Бұл ірі бизнес, үлкен ақша және жаһандық деңгейдегі саясат.

Туризм көлік пен байланыс, сауда, құрылыс, ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп және шаруашылықтың басқа да маңызды салаларына өте үлкен әсер тигізіп, әлеуметтік-экономикалық даму катализаторы болып отыр.

Әлемде халықаралық туристік сапарларына жұмсалатын қаржының 60% Еуропа елдеріне түседі. Америка құрлығының тұрғындарына 25 %, Шығыс Азия мен Тынық мұхит аймағының дамыған елдеріне 14 % келеді. АҚШ, Германия, Жапония, Ұлыбритания, Франция, Италия мен Канада азаматтары басқа елдерге сапар жасайтын туристер шығындарының 67 % жұмсайды, ал осылардың ішіндегі АҚШ, Германия мен Жапония тұрғындарына 45 % келеді.

Бүгінгі таңда халықаралық туризм бұрынғы тұйық қоғамдарды еларалық қатынастар салт болып кеткен ашық әмбебап қоғамдарға айналдыруда. Мұндай құбылыс адамдардың қатынас құру мен мәдениет алмасу қажеттілігін қанағаттандырады. Туризм қоғамның экономикалық және әлеуметтік дамуының ең маңызды феномендерінің бірі (мүмкін, тіпті ең маңыздысы) болғаны даусыз.

Бүкіл әлемді аралап жүрген саны көбейіп келе жатқан туристерге туризммен іргелес көптеген салалардың мамандары қызмет көрсетуде. Бұл салалар туризм индустриясы мен инфрақұрылымын қалыптастырады. Мультипликатив (көбейту) эффектін есепке алмағанның өзінде, туризм саласында туристерге олардан әлдеқайда көп қызметшілер қызмет көрсетеді, яғни туризм өте үлкен көлемде жұртты жұмыспен қамтамасыз етеді. Бұл құбылыс туристік іс-әрекеттің қоғамға әкелетін пайдасының ең бірінщі көрсеткіші.

Постиндустриялық елдердегі туризмнің даму деңгейін мынадай мысалдар көрсетеді. АҚШ-та әр тұрғынына Ресеймен салыстырсақ екі есе көп туристер келеді, ал туристік қызмет көрсету бағалары шамамен бірдей (!) болса да, бұл саланың АҚШ-тағы табыстылығы Ресейден бес есе артық.

Туристік ағымдарды тарту мақсатына жету үшін туристік ресурстардың мүмкіншіліктері, қажеттіліктері мен әлеуетімен қатар туристік индустрия нысандарының ерекшеліктері мен әлеуеті де жан-жақты және өте тиянақты зерттеледі.

ЮНВТО (БҰҰ Дүниежүзілік туристік ұйымы) мәліметтері бойынша, соңғы онжылдықтарда халықаралық туризм көлемі үнемі өсуде. Екі мыңжылдықтың қиылысқан кезеңінде туризм дамуын, жергілікті және жаһандық деңгейдегі дағдарыстарға қарамастан, жалпы түрде тұрақты деп айтуға болады. ЮНВТО статистикасына сүйенсек, 20 жыл ішінде халықаралық туристердің келуі үш есе артты – 1970 ж. 160 миллионнан 1990 ж. 460 миллионға дейін. Бірақ 1991 жылы халықаралық туризм сәтсіздікке ұшырап, келулердің өсуі 1,5 ғана % болды. 1992 жылы бұл көрсеткіш сәл жоғары болды – 8 %. Атап айтсақ, 1992 жылы туристердің келуі 504 млн адам, 1993 ж. 518 млн, 1994 ж. 546 млн, 1996 ж. 594 млн, 1997 ж. 616 млн, 1999 ж. 650,2 млн, 2000 ж. 697,6 млн, 2006 ж. 842 млн, 2007 ж. 898 миллионға жетті.

Халықаралық туризмнен түскен жылдық табыс көлемі (көліктен түскен пайданы есептемегенде) 80-ші жылдардан бастап өсіп, 2000 ж. 477,3 млрд долл., ал 2006 ж. 700 млрд долл. жетті. Туризмнен түсетін пайда әлемді аралап жүрген туристер санынан жылдам және жүйелі түрде өсуде, және де мұның себебі инфляция үрдістерінен бұрын саланың тиімділігінің жетілдірілуіне байланысты.

Қоғамның дамуымен бірге туризм аясына тартылған планета халқының саны үнемі өсуде. 1990-шы жылдарында саяхат жасаған туристердің саны жылына орта есеппен 4 % өскен.

Көптеген елдер халықаралық туризмге баса ден қойып отырса да, оған көпшілік жұрттың қолы жете қойған жоқ.

Шетелдік қонақтарды үпкен көлемде қабылдайтын Батыс Еуропа немес Солтүстік Америка елдерінде ішкі және халықаралық туризм өзара бәсекелестік құрып бір-бірін толықтырады. Ішкі туризмнің әлем туризміндегі маңызы өте жоғары: ол барлық туристік ағымдардың 80 % қамтиды және, бүкіл әлемді алсақ, ішкі туризмге жұмсалған қаражат халықаралық туризм шығындарынан он есе асады.

Туризм сұранысын қамтамасыздандыру формасы ретінде стандарттық пакедж-тур (туристік пакет) қолдануда; ал оның пайда болуына оған 1958 жылдан бастап реактивті әуе кемелерінде ұшу бағасының енгізілуі мен арзан жанармай мүмкіндік туғызды. Сонымен қатар, халықаралық туризмнің дамуына бизнес-саяхаттар санының өсуі септігін тигізді.

Қазіргі таңда саяси және экономикалық тұрақсыздық, ланкестік, т.с.с. кері факторларына қарамастан, туризм экономиканың өте мығым да, сенімді түрі болып отыр. Экономикалық тоқырау кезінде туристік сұраныс төмендемейді, тіпті экономика қалпына келгеннен кейін бұрынғы деңгейіне қайта көтеріледі. Дегенмен, мұндай үрдіс барлық туристік орталықтарды бірыңғай емес. «Сән» қасиетін жоғалтқандықтан немесе туристерің қауіпсіздігін қамтамасыз етпегендігінен кейбір туристік орталықтар жоқ болып кетті. 80-ші жылдардың басындағы экономикалық дағдарысқа байланысты 1984 жылға дейін халықаралық саяхаттардың саны қысқартылған. Ал 1984 және 1985 жылдар Еуропаның туристік орталықтары үшін өте сәтті болған. Бірақ КСРО-дағы Чернобыль АЭС-індегі 1986 ж. апат, ливия экстремистерінің ланкестік әрекеттері, американ долларының басқа валюталарға қарағанда әлсіздеуі әлемдегі туристік ағымдардың қысқартылуына әкеліп соқты.

80-ші жылдардың екінші жартысында бұл жағдай түзелді. Бұл кезеңде Тынық мұхит аймағының кейбір елдері (Австралия, Гонконг, Таиланд пен Қытай), Еуропада Португалия мен Түркия туризмінің бағы жанса, басқалардың, мысалы, өз туризм индустриясымен бұрын аты шыққан Ливанның жағдайы нашарлады.

Тоқсаныншы жылдар халықаралық туризм үшін жайсыз жағдайда басталды. Мұның басты себебі – Ирактағы «Шөлдегі дауыл» соғысы болды. Соғыс басталғаннан кейін ұзақ уақыт өтпей осы аймаққа және шығыс Жерортатеңіз өңірі мен Солтүстік Африкаға бағытталған саяхаттар күрт үзілді. Осыдан кейін көптеген индустриалды елдерде орын алған экономикалық тоқырау жағдайды одан сайын асқындырды.

Сол сияқты, 2001 жылдың 11 қыркүйек оқиғасы да әлем туризміне өзінің кері әсерін тигізді. Осыған байланысты туристік индустрияның кейбір салаларында және кейбір мемлекеттерде экономикалық көрсеткіштердің төмендеуі байқалған. Дегенмен, бұған қарамастан, туризм дамуының негізгі экономикалық көрсеткіштері (ең алдымен, туристердің келуі мен туризмнен түсетін табыстар) бірте-бірте өсе берген.

Әлемде болып жатқан экономикалық және саяси дағдарыстарға қарамай, бүгінгі таңда әлемде туризмнің көптеген заманауи түрлері дамып келе жатыр. Мәселен, Финляндиядағы Турку қаласынан 30 шақырым, Хельсинкиден 180 шақырым қашықтықта орналасқан «Муми-Тролльдер әлемі» саябағын балалар туризміне жатқызуға болады. Бұл саябақ (оның екінші атауы «Муми-тролльдер алабы») аралда орналасқан, оған дейін катермен жетуге болады. Ол XV ғасыр монастыр ғимараттарының негізінде салынған. Осындай керемет балалар аттракционы ондаған тілдерге, оның ішінде орыс тіліне аударылған жазушы әйел Туре Янсонның «Муми-Тролльдердің шытырман оқиғалары» атты ертегінің негізінде дүниеге келген.

Паркте ғажайып орман мен теңіз айдаһары, лабиринт пен ертегі кейіпкерлерінің – Муми-Тролльдер мен Хемульдердің үйлері бар. Балалар үшін нағыз ертегі киімдер қолданған қойылымдар өтеді. Көршілес аралда пираттардың замогы салынған. 1993 жылдан бері жұмыс істейтін бұл аттракционға жыл сайын мамыр-қыркүйек айларында 250000 турист, оның ішінде 30 % шетелден келеді.

 

Алғашқы тақырыптық балалар саябағы – Диснейленд – 1954 жылы көптеген аттракциондар мен ойын-сауық шоулары бар алып ойыншық қала түрінде Анахаймда (Калифорния, АҚШ) ашылған. 1971 жылға қарай Диснейлендті 100 млн жуық адам көріп шықты. Туристерді қабылдау үшін Калифорнияда 26 отель салынды. Бірінші саябақтың өте сәтті болғанына қарай Орландода (Флорида) тағы бір Диснейленд салынды. 1983 жылы Токиода осындай парк ашылды, ал 1992 жылы Париждың маңында ЕвроДисней пайда болды.

Ресей мен қазақстанда АҚШ пен Жапониядағы Диснейленд, Франциядағы ЕвроДисней, Испаниядағы Порта Авентура сияқты саябақтар жоқ, жалпы балалардың ойын-сауық туризміне әзірше жеткілікті көңіл аударылмайды.

«Курьездық» (ерсі) немесе әдеттен тыс туризмге, мысалы, рекорд қою мақсатындағы саяхаттарды жатқызуға болады. Олардың саны Гиннес кітабінде аз емес. Мәселен, Дж.Росдайл өз алдында ең көп елдерде болып әлемнің барлық елдерінің шекарадан өту жөніндегі мөр қойғызу мақсатын қойыпты. Ол 215 мемлекеттерде болып 2627766 км жол жүріпті. Туризмнің осы түріне жасырын қоймаларды іздеу де жатады.

«Әдеттен тыс» туризмінің басқа да түрлері бар. Соңғы он жыл бойы швед қаласы Юккасъярвиде қыс мезгілінде 37 номері бар мұз бен қардан жасалған қонақ үйі салынады. Материалы осындай болғандықтан бес айдан артық тұрмайды. Туристерді керемет қызықтыратын осы отельде маусым сайын 6000 қонақ түнейді, ал одан он есе көп адам бөлмелерін жай көруге, тіпті отельдегі шағын мұз шіркеуінде неке қиюға немесе шоқынуға келеді.

Антарктидаға барып келу де, әрине, әдеттен тыс нәрсе, мұнда жыл сайын 10-15 мың адам келеді. Бұл өте қымбат әрекет: алтыншы континент туры 9-16 мың АҚШ доллар тұрады. Дегенмен, барғысы келетіндердің саны өте көп болғандықтан Австралия, мысалы, өзінің Антарктидадағы үш зерттеу базаларын туристік орталық қылу жоспарын жобалауда. Ресей, Ұлыбритания мен Жаңа Зеландия теңіз кемелерімен келетін туристер үшін өздерінің базаларын ашып үлгерген.

Алайда, туризмні нағыз басқаларға ұқсамайтын түрі ғарыштық туризм деп айтсақ қате болмас. Бір аптаға созылған алғашқы ғарыштық туристік саяхат 2001 жылы 28 сәуірде басталды. 60 жасар АҚШ азаматы Деннис Тито орбитаға жету мүмкіндігі үшін 20 млн АҚШ доллар төлеп, «Союз ТМ-32» ғарыш кемесіне «жүйелер операторы» ретінде алынды.

Бір жыл өткен соң 28 жасар ОАР миллионері Марк Шаттворт тағы да ресей ғарыш кемесінде екінші туристік саяхат жасады. 2005 жылдың қазан айында американ ғалымы Грегори Олсен ғарыш туризм дәстүрін одан әрі жалғастырды.

Батыс Еуропа елдері туризмнен түсетін табыс жағынан АҚШ-қа қарағанда артта қалып отыр. Еуропа басқа аймақтармен салыстырсақ, туристерді өзіне көп тартады, бірақ олардың саны өте баяу өседі.

ЮНВТО өткізген әлемдік туризмінің талдауы келулер мен халықаралық туризмнен түсетін табыстардың өзгеруін анықтайды. Еуропаға келген туристердің саны 1985-1996 жж. 65-тен 59 % шейін, ал табыс үлесі 53-тен 51 % шейін төмендесе, дәл осы мезгілде Шығыс Азия мен Тынық мұхит аймағына (ШАТ) келген туристердің саны 9-дан 15 % дейін, табыс үлесі 11-ден 19,5 % дейін өз үлесін ұлғайтты. 1950-1960 жж. осы аймақтың бүкіл әлемдік туристік келулеріндегі үлесі 1 % ғана болған, 1970 жылы ол 3 % жетті, 1980 ж. – 7, 1990 ж. – 11, 1996 ж. 15 % жетті. Халықаралық туризмнен түсетін табыс та осы аймақта үнемі өсуде: 1950 ж. – 1,4 %, 1960 ж. – 2,8, 1970 ж. – 6,2, 1980 ж. – 7,3, 1990 ж. – 14,4, 1996 ж. 19,5 %. Бұл бәсекелестігі жоғары Австралия, Гонконг, Индонезия, Корея, Сингапур, Таиланд елдеріндегі көрсеткіштердің өсу белгісі.

Африка, Батыс және Оңтүстік Азия елдерінің халықаралық туризміндегі 50-90-шы жылдардағы үлестері шамалы болған, бірақ үлкен өзгерістерге ұшыраған. Бұл аймақтар Еуропа, Солтүстік Америка мен ШАТ елдерімен шетел туристерінің келуі мен халықаралық туризмінен түсетін табысы бойынша жарыса алмайды. Мұның себебі экономикалық мәселелерде жатыр. Бұл аймақтың туристік орталықтары туристер ағымдарын қалыптастыратын көптеген елдер үшін арнайы нарықтары болмақ. Мұнда халықаралық туризмге зиян келтіретін ланкестік және әскери әрекеттері жиі болса да, дегенмен, бұл аймақ көбінесе туристерді жіберетін елдердегі кәсіпкерлік істегі дағдарыстардан зардап шегеді.

Әлемдегі негізгі туристік ағымдар Еуропаның (Ұлыбританиядан Францияға, Германиядан Испанияға және т.с.с.), Американың (АҚШ пен Канаданың арасында) және ШАТА аймағының (Жапониядан Таиландқа) ішінде шоғырланған.

Аймақаралық туристік ағымдардың ішінде Америка мен Еуропа арасындағы ағымдар алдыңғы қатарда. Бұның себебі – Атлантиканы кесіп өтетін әуе қатынастары ұсынысының өсуі мен нарықтың үлкен сегментіндегі тарифтердің төмендеуі. Басқа озық бағыттар мынадай: Еуропадан ШАТ-қа, Таяу Шығыс пен Африкаға, ШАТ-тан Америка мен Еуропаға.

Туристер мен, осыған орай, ақша алмасуы индустриалды және жаңа индустриалды елдер (ЖИЕ) арасында өтуде. ЮНВТО мәліметтері бойынша, алдағы жиырма туристік елдердің арасында дамушы елдер жоқ. Дегенмен, индустриалды да, дамушы елдер де халықаралық туризм (елдің төлем балансын қалпына келтіруге арналған экспорттың «астыртын» түрін) әлеуетін (дәлірек айтсақ, оның елге кіру жағын) әрқашан түсіне біліп оның дамуына ерекше көңіл бөлген.

17. Туризм экономикасының қарқынды дамушы салалары.Шаруашылық жүйесінде туризм еңбектің болінетінін корсетеді, бүндайда басты рольді экономикасы жоғары дамыған елдер атқарады. Сыртқы сауданыц басым бөлігі онеркөсібі дамыған елдердің арасындағы тауар алмасуға келетінін білеміз. Халықаралық туристік алмасуда да нақ солай болады. Әлемдегі негізгі туристік сапарлардың кобісі ондірісі жогары дамыған елдер арасында жүреді, өйткені оларда азаматтардың шетелге шығу пайызы жоғары (АҚШ, Франция, Үлыбритания). Сондай-ақ, солар және экономикасы орта деңгейде дамыған елдер (Греция, Португалия, Түркия) жоне дамушы елдер де (Тунис, Таиланд және т. б.) арасында жүреді және іске асырылады. Осыған байланысты Дүииежүзілік туристік үйым кслесі анықтаманы қабылдады: "туристерді жеткізуші елдер" жәнс "туристерді қабылдауіпы слдер".

17.Халықаралық туристік алмасулардың даму перспективалары (Чехия мен Беларусь мысалында) Перспективы развития туристического обмена между Чехией и Беларусью Факты свидетельствуют о том, что в минувшем десятилетии между Беларусью и Чехией складывались весьма обнадеживающие торгово-экономические отношения. Сейчас две страны вошли в фазу определенного политического охлаждения, что совершенно не отменяет развития деловых связей. А в нынешних условиях, возможно, именно этот сегмент двустороннего белорусско-чешского сотрудничества и должен развиваться особенно интенсивно с учетом уже сложившихся традиций и накопленного опыта. Углубляется и прямое сотрудничество чешских экспортеров с отдельными министерствами, торговыми палатами и союзами предпринимателей, экспортными и инвестиционными агентствами "Czech Trade" и "Czech Iuvest". Например, в минувшем году наше министерство промышленности и торговли создало новую интегрированную систему информирования предпринимателей и экспортеров - http://www.businessinfo. cz. Чешские предприниматели, государственные учреждения и экспортные организации работают на белорусском рынке во взаимодействии и не избегают серьезных и профессиональных предложений белорусских предприятий, связанных с продвижением их продукции на чешский рынок. Рыночная экономика в Чехии, как и в остальном мире, регулируется размером прибыли, качеством, соответствующим международным стандартам, экологическим нормам. У нас с успехом продвигаются белорусские изделия с более низкой добавленной стоимостью - удобрения, древесина, металл. Стимулировать же взаимный товарооборот могут договоры о транспортном сообщении, об избежании двойного налогообложения, о взаимной поддержке и защите инвестиций, а также соглашения между внешнеполитическими ведомствами, о сотрудничестве в области здравоохранения и медицины, о воздушном сообщении. Стоимость основной туристической визы в Чехию со сроком пребывания в стране до 90 дней составляет 800 крон, или 35 долларов. Для белорусских граждан стоимость туристической визы снижена наполовину и составляет соответственно 400 крон, или 17 долларов. Заметим, что и все остальные типы виз граждане Беларуси оплачивают в половинном размере. А те из них, кому еще нет 15 лет или они являются членами семей граждан государств - членов Евросоюза, визы и вовсе получают бесплатно. Кроме того, при определенных условиях и в исключительных случаях чешский закон разрешает освобождать въезжающих в Чехию от консульского сбора за прием заявления на чешскую визу. Словом, визовые отношения с Беларусью сегодня лишены каких-либо сложностей. И мы в ближайшее время не ожидаем здесь упрощения визового режима. С удовлетворением можем отметить, что чешское правительство без колебаний присоединилось к международной чернобыльской программе "Сотрудничество для реабилитации". И белорусские дети сейчас, например, регулярно ездят на бесплатный летний оздоровительный отдых в чешские высокогорные области, где их ждет не только медицинское обслуживание, но и культурно-спортивные программы. Визы для детей и сопровождающих их взрослых предоставляются бесплатно. Надеемся, что стремление будет положительно воспринято белорусскими властями и в последующие годы. В минувшем году, например, предложено несколько "малых" проектов. В частности, швейные машинки для мастерских народного творчества. Эту инициативу оценили партнеры - Комитет по вопросам Чернобыля Беларуси и Комитет по предложениям программы "Сотрудничество для реабилитации". Чешские предприниматели встречаются в Беларуси с бюрократическими препонами, искусственно поддерживаемым уровнем занятости, непрозрачным налоговым законодательством, минимумом преимуществ в свободных экономических зонах, зачастую конфискационным подходом таможенных органов. Эти и другие трудности не просто отталкивают чешских предпринимателей от основания совместных предприятий и вложения инвестиций в белорусскую экономику, но часто ведут к прекращению новых многообещающих торговых контактов. Нет сомнений, что в области энергетики и машиностроения есть чешские фирмы, способные продвинуться на белорусском рынке. Но совершенно различные принципы чешской и белорусской экономик (например, доля частного капитала) реально затрудняют вхождение чешских предприятий на белорусский рынок. Несмотря на это сотрудничество в виде торгового обмена в этих областях существует, хотя и ограничивается пока лишь отдельными поставками. В прошлом году не без участия Чешского посольства была организована встреча чешских и белорусских предпринимателей. И в этом году, если удастся найти достаточное количество заинтересованных чешских фирм, мы планируем продолжить такие встречи, которые являются одним из путей в установлении новых бизнес-контактов. Неотделимой составляющей ежедневной работы посольства является прямая информационная поддержка чешских и белорусских предпринимателей. Цель - создание качественного информационного поля, которое сделало бы возможным для хозяйствующих субъектов обеих стран прямой доступ к базам данных спроса и предложений друг друга, а также другой информационный сервис, а также и дальнейшее развитие туристического обмена между странами.

О расцвете международного туризма можно говорить, начиная с 50-х гг. XX в. Поскольку туристский обмен между странами явля­ется по самой своей природе одним из видов международных от­ношений, затрагивающих жизненно важные стороны обществен­ной жизни отдельных стран, постольку создаются объективные предпосылки для сотрудничества в международном масштабе. Эти предпосылки и были реализованы в создании ряда международных туристских организаций.

Постоянное расширение международного туристского обмена обусловило появление специализированных туристских организаций: ВТО, IATA, ICAO, PATA и других. Всего в мире насчитывается свыше 200 международных туристских организаций. Опираясь на их деятельность, страны, регионы, области создают свои туристские организации для развития и продвижения туризма. Документы, создаваемые международными туристскими организациями, обеспечивают гармонизацию международного и национального законодательств, унифицируют нормы международного права, формируют чёткое взаимодействие всех участников туристского рынка и создают основу для национального туристского права.

К числу наиболее влиятельных относятся следующие документы:

  • Общая резолюция Римской конференции ООН по международному туризму и путешествиям (1963 г.);
  • Заключительный акт Совещания по безопасности и сотрудничеству в Европе (1975г.);
  • Международные гостиничные правила, одобренные Советом Международной гостиничной ассоциации (МГА) в 1981 г.;
  • Итоговый документ Венской встречи представителей государств – участников Совещания по безопасности и сотрудничеству в Европе (1989 г);
  • Кодекс отношений между гостиницами и туристскими агентствами, принятый Всемирной федерацией ассоциаций туристских агентств (УФТАА) и МГА (1991 г.)

18. Туризм экономикасының қарқынды дамушы салалары Іскерлік туризм. XX ғасырдың екінші жартысында елдер арасындағы сыртқы экономикалық байланыстар дами түсті. Әлемдік экономиканың дамушы сұраныстары мен қажеттіліктері халықаралық байланыстардың кеңеюіне мүмкіндік туғызып отыр. Іскерлік мақсаттағы туристердің саны күннен күнге өсуде. Іскерлік сапарлар нарығының анализі екі нақты ел немесе елдер тобы арасындағы экономикалық қарым-қатынас жағдайына байланысты болады.

Іскерлік туризм – бұл болашақтағы мол және тиімділігі жоғары туризмнің бір саласы. 73%- нан астамын корпоративті сапарлар(corporate travel) құрайды, яғни индивидуалды іскерлік сапарлармен қоса, өндірістік және сауда корпорацияларының өткізетін іс-шаралары. Бұлардың құрамына сонымен қоса– компаниялардың шығаратын өнімдерін жылжыту және сатумен айналысатын қызметкерлерін ынталандыру мақсатында ұйымдастыратын - интенсив – турлар (incentive — стимул) да кіреді.

Саяси, экономикалық, ғылыми, мәдени, діни және басқа ұйымдардың қамқорлығымен өтетін съездер, конференциялар, семинарлар іскерлік туризм нарығының 16% құрайды

Іскерлік туризм көлемінің 11% сауда-өндірістік көрмелерге және жәрмеңкерлерге қатысу мақсатындағы сапарлар құрайды

Ерекшеліктері: Көптеген іскерлік сапарлар туристік орталықтар үшін тығыз кезеңде жасалмайды, демек онда мезгілге қарамай бизнес-қонақтарға сүйенеді Іскерлік туризм қымбат тұрады, сондықтан табысты болып табылады Іскерлік сапармен айналысатын саяхатшылар басқа туристтерге қарағанда қоршағар ортамен аз байланыста болады Конференциялар мен көрмелерге қатысуға келген қонақтар осы туристік орталықтың жылжуына септігін тигізетін елші іспеттес. Мемлекетке іскерлік мақсатта келген туристер шетел валютасының белсенді жеткізушісі болып табылады, сондықтан әр түрлі мемлеттердің туристік ұйымдары шетелден келген қонақтарды өздеріне тартуға үлкен мән береді.

Түрлері: Белсенді корпоративті демалыстар Интенсив-турлар Көрмелерге саяхаттар

Дүниежүзілік туризм және саяхат кеңесінің (WTTC) бағалаулары бойынша 2010 жылы әлемдегі іскерлік сапарлар көлемі 819 млрд $ құрады. Бұл 2009 жылмен салыстырғанда 1,8 % есеге аз. 2020 жылға қарай WTTC 1,589 трлн $ санын болжап отыр, яғни 4,3 % құрайды. Тағы да сол дерек көздері бұл жылғы жеке сапарлар нарығын 3,111 трлн $ бағалайды. 2020 жылға болжам бойынша — 5,793 трлн $ жылдық өсім 4,1 %.

Әлемдегі ең ірі іскерлік туризм агенттіктері

American Express — компания 1850 турагенттік ретінденегізін қалаған. Қазіргі уақытта төрт негізгі бағыт бойынша бизнес жүргізеді: банктік карталар, жол чектары, қаржылық қызмет көрсету, іскерлік және индивидуалды (жеке) туризм.

Carlson Wagonlit Travel — қызметін 1872 жылы теміржол вагондарындағы сапа мен қызмет көрсетулерді жақсартудан бастаған. Қазіргі уақытта Европа мен Латын Америкадағы іскерлік туризм секторында бірінші және Солтүстік Америка мен Азияда екінші орынды алады.

Kuoni Group —1906жылы құрылған. Компания инновацияларының ішінде — әр тұтынушыға арнайы қамқорлық принципі, «all ınclusıve » турлары ұғымы, поезд билеттерін сату және сақтандыру полистерін сату.Қазіргі уақытта өнімдерін өткізу көлемі бойынша әлем іскерлік туризміндегі алтыншы компания

Hogg Robinson Group —1845 жылы құрылған компания, бастапқыда сақтандыру және саудамен айналысып, кейін туристтік қызметтер де көрсете бастаған. HRG позициялары әсіресе Батыс Европа елдерінде күшті болып келеді. Мысалы, британдық BTI UK тобына кіретінідердің жылдық айналымы 1,8 млрд $ асады, ал бір жыл ішінде жасалатн келісімдер саны— 3,4 млн $

BCD Holdings —2001 жылы негізін қалаған

Алдағы ғасырды іскерлік туризмнің ролі жоғарылай түседі деп Шетел эксперттерінің болжамдары бойынша 2020 жылға ұарай халықаралық іскерлік сапарлар саны 3 есеге, яғни 564 млн –нан 1,60млрд дейін өседі. Сектор айналымы 5 есеге өседі 400 млрд – тан 2 трлн дейін. «Круглый стол делового туризма» атты американдық ұйының мәліметтеріне сүйенсек , бұл саладағы айналымның бір миллиард долларға көбеюі 100 мың жұмыс орынын құруға мүмкіндік береді.

 

Діни туризм – туризмнің ежелгі түрі болып табылады. Діни мақсатта саяхат шегуші тұлға өзінің тұрғылықты жерінен кем дегенде жарты жыл аралығында қасиетті жерлер мен діни орталықтарды аралап, бекітілген белгілі бір маршрут бойынша саяхат жасайды. Қазіргі таңда діни туризм саласы дамып, туристтер арасында кең өріс алуда. Діни туризм саласында арнайы қажылық және діни орталықтарды бөліп көрсетуге болады. Қажылық орталықтар – бұл арнайы дін жолындағы азаматтардың туындаған діни мәселелерді шешу мақсатында конфецияға жиналатын орын болып табылады.

Діни туризмнің негізгі мақсаттары:

1. Діни мақсатта саяхат жасау. Сенімі бар азаматтар дін жағынан бір керемет оқиға болған жерлерге саяхат жасауы. Қажылар Мекке; Иерусалим мешіттеріне; Голгорф православтық шіркеуіне, Ватикан буддистер шіркеуі.

Ежелгі уақытта адамдар осындай қасиетті жерлерді Құдаймен байланыстырып, мифтер мен аңыздарға сенген. Ежелгі заманда Франция елінде Дева Мария Бернадетте қалауымен қажылық орталық Массабьель болса, қазіргі таңда бұл орталық Лурд атағына ие болды.

2 Сауығу мақсатында саяхат жасау. Адамдардың жүрегінде киелілерге деген сенім, икон, алтар, менгир және папаға табыну деген іс қимылдар орын алды. Бұл жөнінде айту қиынға соғады, не бұл сенім, не дүниеге тән емес күштер реті болып табылады. Бірақ шынында сенім ақиқатқа айналды, көзі соқырлар көздері көрді, жүре алмайтын адамдар жүре бастады, ауру адамдар ауруларынан сауықты,.

Ен басты сауығу түрі – жан тәнімен сауығу. Адамның өз күнәларын мойындап, шын ниетпен олардың кешірілуін тәңірден сұрау арқылы жүзеге асады.

3. Адамға тән қызығушылық қасиеттің болуы арқасында саяхат жасауы.. Адам өз дінін ұстанғанымен, басқа дінге деген қызығушылық танытуы. Адам католик немесе мүлдем атеист бола тұра, мұсылмандардың орталығы Меккені тамашалауды қалауы.

21ғ. Діни туризмнің қажылықтары:

Христиан діні қажылықтары

Христиан дінін ұстанатын негізгі мемлекеттер.Ресей,Еуропа елдері.

Будда діні қажылықтары

Оңтүстік Шығыс Азия, Үндістан және Үндіқытай түбегі аймағындағы елдер

Ислам діні қажылықтары

Діни туризмнің 2 түрі бар:

1.Қажылық туризм

2.Экскурсиялық танымдық бағыттағы діни туризм

1 Қажылық туризм.

Қажылық сөзі pilgrimage, яғни қажылық мақсатта қасиетті, киелі жерлерге саяхат жасау деген мағынаны білдіреді. Қажылық туризм саласы киелі жерлерге табынып, оларға сыйынумен түсіндіріледі

Қажылық жасаудағы негізгі мақсаттар:

- жанның тыныштығын және денені физикалық демалдыру

- туған – туысқандар мен бауырларға арнап дұға оқу

- Аллах қалаған және бұйырған істерді жасау

- күнәлардың кешірілуін тілеу

- тәңірден жіберілген несібеге рахым келтіру

- сенімге берік болу

- Аллахтан қорқу және бағыну

Қажылық туризмі мынандай топтарға бөлінеді:

1. қатысушылардың саны мен отбасы мүшесінің саны бойынша – жеке, отбасылық және топтық қажылық;

2. саяхаттың болу ұзақтығына байланысты – қысқа және ұзақ уақыттық қажылық;

3. мезгіл бойынша – жыл бойғы және арнайы мемекелерге байланысты қажылық;

4. саяхаттау обьектісіне байланысты – конфессионалды қажылық аймақтарға (шіркеу, монастырь) және табиғат аясына саяхат ( өзен, көл, тау,);

5. қажылық обьектінің орналасуы бойынша – ішкі ( мемлекет шекарасы аумағында) және шетелдегі қажылық ;

6. қалау бойынша қажылық – жан қалауы бойынша және міндеттелген қажылық.

Қажылық туризмнің негізгі аумақтары:

- православтық ТМД елдері: Рессей, Белорусия, Молдова;

- католицизмдік және протестанизмді ұстанатын Еуропа елдері;

- христиандықты ұстанатын Солтүстік Америка елдері;

- христиан дінін ұстанатын Латын Америка елдері;

- ислам дінін ұстанатын Солтүстік Африка елдері;

- ислам дінін ұстанатын Шығыс Азия елдері;

- индуизм, буддизм, джайнизм және ислам дінін ұстанатын Оңтүстік Азия елдері;

- буддизм, синтоизмді ұстанатын Шығыс Азия елдері;

- ислам және ламанизмді ұстанатын Орталық Азия елдері;

- ислам және буддизмді ұстанатын Орталық Азия елдері.

Қажылыққа шығушы туристтердің қызмет көрсету сапасына, тамақтандыру, орналастыру қызметтеріне көп мән бере бермейді. Олар қажылық кезінде шіркеулер мен мешіттерде түнейді. Ал тамақ жағынан мүлдем ас талғамайды. Мұнда тамақтандыру өте қарапайым түрде болады. Ислам діні бойынша қажылық ораза айында міндеттелген. Мұсылмандар қауымы қажылық кезінде ораза ұстап, өздеріне мол сауап жинайды.

Адамдар психологиялық жағынан жан тыныштығын қалай отырып, Үндістан, Тибет, Қытай, Непал және Жапония елдеріне саяхат жасайды. Жанның тыныштығын сақтауға көмектесетін қажылық туризмі сауықтандыру туризммен тығыз байланыста. Мысалы; Үндістандағы осындай аймақтар аювердік сауықтандыру кешені орталықтары болып табылады. Аюверда бұл адамның организмін қалпына келтіріп, оның денесі мен жанының гармонияға ие болатындай жағдайға жеткізетін ғылыми сауықтандыру кешені болып табылады.

Экскурссиялық танымдық бағыттағы діни туризм

Діни туризмнің бұл түрі негізінен туристтердің ұйымдастырылған маршрут бойынша жүзеге асады. Оның қажылық туризмнен айырмашылығы, ол тек қана арнайы діни мерекелерде ғана ұйымдастырылмайды, сонымен қатар ол кез келген мезгілде өз қызметтерін туристтерге ұсынады. Мұнда туристтер саяхат шеккен аймақтың көрікті жерлеріне барып, дін тақырыбына байланысты өткізілген мұражайлар мен көрмелерге қатыса алады.

Экскурссиялық діни бағыттағы діни туризмнің негізгі қызметі туристтерге арналған экскурссия болып табылады. Экскурссия туристтердің аймақтың діни жағынан қарастыруға және бағалауға мүмкіндік береді. Туристтердің танымдық көзқарастарына оң әсер етуіне септігін тигізеді. Бұл процестің барлығы бір маршрутқа бойынша жүзеге асады. Бұл маршрут діни мақсатта қасиетті жерлерге саяхат жасаудан тұрады. Экскурссиялық танымдық бағытта жүзеге асатын туризмнің түрі туризм инфраструктурасымен байланыста болады. Мұнда туристтерге сапалы қызмет көрсету басты алғышарттардың бірі болып табылады. Қызмет көрсету дәрежесі сапа стандарттарына сәйкес келуі керек. Турфирмалар туристтерді орналастыру, тамақтандыру және маршрут ұйымдастыру қызмет түрлерін көрсетеді.

Діни туризмнің индустриясы өз алдына туристік индустрияның бөлігі болып табылады. Діни туризм саласында 4 сегментті атауымызға болады:

1.орналастыру кәсіпорны – қонақ үй, кепинг, жатақхана

2.тамақтандыру кәсіпорны – арнайы мамандандырылған тамақтандыру орындары, мейрамхан, кафе, асхана, бар

3 транспорт

4. діни орталық обьектілері.

 

Емдік (медициналық туризм). Туризмнің бұл түрінің негізінде әр түрлі ауруларды емдеуге деген қажеттілік жатыр. Емдік туризмнің адам ағзасына әсер ететін табиғи түрлерімен сипатталатын бірнеше түрлері бар, мысалы: климаттық емдеу, бальнеолық емдеу, теңіздік емдеу, лаймен емдеу, жеміспен емдеу, сүтпен емдеу және т.б. Сауықтыру туризмінің бірден бір мақсаты туризм құралдары әсерімен денсаулықтыру қайта қалпына келтіру, ауру түрлерімен күресу климаттық жағдайлар мен жорықтар арқылы жүзеге асады. Емдік-сауықтыру мақсатындағы саяхаттардың тамыры өте тереңде жатыр. Сонау заманда ежелгі гректер мен римдіктер өздерінің денсаулықтарын жақсарту үшін ауа райы жайлы орындар мен сауықтыру көздерін пайдаланған. Курортты жерлерге тек қана науқас адамдар емес, сонымен бірге физфкалық күштерін қалпына келтіру мақсатында сау адамдар да келген. Ежелгі Грецияда Эпидавр және Кос, ал Римде Байи деп аталатын теңіз жағалауындағы курорттар әйгілі болған.

 

 


mylektsii.ru - Мои Лекции - 2015-2019 год. (0.068 сек.)Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав Пожаловаться на материал