Студопедия

Главная страница Случайная страница

Разделы сайта

АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника






  • Дополнительная






    1. Б.А. Бірімжанов. Жалпы химия [Мә тін]: Оқ улық.-Алматы: Ана тілі, 2001.- 640 б.

    Ағ ылшын тілінде:

    1. Morris Hein, Scott Pattison, Susan Arena. Introduction to General, Organic, and Biochemistry [Text]: Book / 10th Edition.-USA: John Wiley& Sons, Inc, 2012.-1091 p.

     

     

    Қ ОСЫМША:

    Кө рнекілікті эксперимент «БУФЕРЛІК ЕРІТІНДІНІҢ рН-ЫН КОЛОРИМЕТРЛІК Ә ДІСПЕН АНЫҚ ТАУ»

    Жұ мыстың мақ саты: рН мә ні ә ртү рлі буферлік ерітінділер дайындап ү йрену; колориметрлік ә діспен бақ ылау ерітіндісінің рН-ын тә жірибелік жолмен анық тау.

    Жұ мыстың маң ызы:

    Колориметрлік ә діспен ерітіндінің рН-ын анық тау зерттелетін ерітіндідегі индикатор бояуын сол индикатор қ осылғ ан бірнеше стандарт ерітінділерінің бояуымен кө збен шолып салыстыруғ а негізделген.

    Стандарт ретінде ә ртү рлі сандық қ атынастағ ы қ ышқ ылдар мен тұ здардан буферлік қ оспалар дайындайды, Гендерсон-Гассальбах тең деуі бойынша ә рбір қ оспа ү шін рН мә нін есептейді.

    Жұ мыстың орындалу барысы: Оқ ытушыдан бақ ылау ерітіндісі бар сынауық алың ыз. Зерттелетін ерітіндінің 1 тамшысын шыны таяқ шамен ә мбебап индикатор қ ағ азының жолағ ына тамызың ыз. Индикатор қ ағ азының бояуын стандартты рН шкаласымен салыстырың ыз.

    Стандартты ерітінді ретінде дайындайтын буфер типін анық таң ыз. Тө менде кестеде кө рсетілген қ ышқ ылдар мен тұ здардың кө лемдік қ атынастары ү шін рН мә ні ацетат буферлік қ оспасында 4-тен 6-ғ а дейін, ал фосфат буферлік қ оспасында 6-дан 8-ге дейін ө згеретінін ескерің із.

    Егер зерттелетін ерітіндінің рН-ы шамамен 7-ге тең болса, онда қ ышқ ыл (NaH2PO4) жә не тұ з (Na2НРO4) ерітінділерінің кестеде кө рсетілген қ атынастарын араластырып, бірнеше стандартты фосфат буферлік ерітінділерін дайындаң ыз.

    Егер зерттелетін ерітіндінің рН-ы шамамен 5-ке тең болса, онда қ ышқ ыл (СН3СООН) жә не тұ з (СН3СООNa) ерітінділерінің кестеде кө рсетілген қ атынастарын араластырып, бірнеше стандартты ацетат буферлік ерітінділерін дайындаң ыз.

    5 буферлік қ оспаны дайындап, рН мә ндерін есептегеннен кейін, осы бес стандартты ерітіндісі бар сынауық тардың ә рқ айсысына 1-2 тамшы индикатор қ осады (ацетат буферлік ерітіндісі ү шін – метил қ ызылы, ал фосфат буферлік ерітіндісі ү шін – бромтимол кө гі).

    Дә л сол индикаторды бақ ылау ерітіндісіне де қ осың ыз. Бақ ылау ерітіндісі мен стандарттың бояуының сә йкес келуі, осы екі ерітіндінің де рН мә ндерінің бірдей екенін кө рсетеді.

    Жұ мыс нә тижелерін ө ң деу:

    Бақ ылау ерітіндісі мен стандарт ретінде таң далғ ан буферлік ерітіндісінің рН мә нін кө рсетің із. Буферлік ә сер ету механизмін кө рсететін реакция тең деуін жазың ыз.

    Компоненттердің ә ртү рлі қ атынастарындағ ы стандартты буферлік ерітінділердің [Н+] жә не рН мә ндерін келесі формула бойынша есептейді:

    жә не ,

    мұ нда  
    Са s) - қ ышқ ыл (тұ з) ерітіндісінің концентрациясы;
    Va (Vs) - қ ышқ ыл (тұ з) ерітіндісінің кө лемі;
    Ка - қ ышқ ылдың иондану константасы  

    Алынғ ан мә ліметтерді кестеге толтырың ыз.

    Сынауық № Кө лем, мл Буферлік қ оспа
    Қ ышқ ыл Тұ з Ацетат буфері 0, 1М СН3СООН 0, 1М СН3СООNa Ка=1, 8× 10-5 Фосфат буфері 0, 1М NaH2PO4 0, 1М Na2НРO4 Ка=1, 6× 10-7
    +] рН +] рН
      0, 5 4, 5        
      1, 0 4, 0        
      1, 5 3, 5        
      2, 5 2, 5        
      4, 0 1, 0        

    Қ орытынды: Бақ ылау ерітіндісінің рН мә нін кө рсетің із.

    Кө рнекілікті эксперимент «ЕРІТІНДІНІҢ БУФЕРЛІК СЫЙЫМДЫЛЫҒ ЫН АНЫҚ ТАУ»

    Жұ мыстың мақ саты: Ерітіндінің буферлік сыйымдылығ ын қ ышқ ыл жә не негіз бойынша тә жірибемен анық тау.

    Жұ мыстың орындалу тә ртібі: Бірінші жә не екінші колбаларғ а кө лемдері бірдей компоненттерінің қ атынасы 1: 1 болатын 10 мл-ден екі ацетат буферлік ерітіндісін дайындайды (зерттелетін ерітінділер). Қ ышқ ыл жә не тұ з ерітінділерінің концентрациялары 0, 1 моль/л.

    Ү шінші жә не тө ртінші колбаларғ а натрий ацетаты мен сірке қ ышқ ылы ерітінділерін 1: 9 қ атынаста (3 колба ү шін), 9: 1 қ атынаста (4 колба ү шін) араластырады (куә гер ерітінділері).

    Қ ышқ ыл бойынша буферлік сыйымдылық ты анық тау. 1 жә не 3 колбаларғ а 5 тамшы метил қ ызыл сарысы ерітіндісін тамызады, ерітіндіні араластырады. 1 колбадағ ы зерттелетін ерітіндіні 3 колбадағ ы куә гер ерітіндісінің бояуымен бірдей бояу алынғ анша 0, 1М хлорсутек қ ышқ ылы ерітіндісімен титрлейді. Титрлеу нә тижелерін кестеге жазады.

    Негіз бойынша буферлік сыйымдылық ты анық тау. 2 жә не 4 колбаларғ а 5 тамшы метил қ ызылы ерітіндісін тамызады, ерітіндіні араластырады. 2 колбадағ ы зерттелетін ерітіндіні 4 колбадағ ы куә гер ерітіндісінің бояуымен бірдей бояу алынғ анша 0, 1М натрий гидроксиді ерітіндісімен титрлейді. Титрлеу нә тижелерін кестеге жазады.

    Жұ мыс нә тижелерін ө ң деу:

    Колба Ерітінді Титрлеуге дейінгі рН мә ні Титрант кө лемі, мл Титрлеуден кейінгі рН мә ні В, моль/л
    Қ ышқ ыл бойынша (индикатор – метил қ ызыл сарысы)
      Зерттелетін 1: 1        
      Куә гер 1: 9   -   -
    Негіз бойынша (индикатор – метил қ ызылы)
      Зерттелетін 1: 1        
      Куә гер 9: 1   -   -

     

    Титрлеуге дейін ерітіндінің рН-ын Гендерсон-Гассальбах тең деуі бойынша есептейді. Қ ышқ ыл бойынша буферлік сыйымдылық ты (Ва, моль/л) келесі формула бойынша есептейді:

    .

    Негіз бойынша буферлік сыйымдылық ты (Вb, моль/л) келесі формула бойынша есептейді:

    ,

     

    мұ ндағ ы  
    С(HCl) - хлорсутек қ ышқ ылы ерітіндісінің молярлық концентрациясы, моль/л;
    С(NaOH) - натрий гидроксиді ерітіндісінің молярлық концентрациясы, моль/л;
    V(HCl) - титрлеуге кеткен хлорсутек қ ышқ ылы ерітіндісінің кө лемі, мл;
    V(NaOH) - титрлеуге кеткен натрий гидроксиді ерітіндісінің кө лемі, мл;
    Vб - буферлік ерітіндінің кө лемі, мл;
    Δ рН - рН(зерттелетін ерітінді) – рН(куә гер ерітіндісі).

     

    Қ орытынды: Қ ышқ ыл жә не негіз бойынша анық талғ ан зерттелетін ерітіндінің буферлік сыйымдылығ ының мә нін кө рсетің із.

     

     

    №4 Тә жірибелік сабақ

    ТАҚ ЫРЫБЫ: Беттік қ ұ былыстар жә не дисперсті жү йелер. Темір жә не мыс иондарын хроматографиялық ә діспен бө лу. Қ ағ аздық хроматография ә дісімен темір(ІІІ) иондарын сапалық анық тау. Коллоидты ерітінділерді тә жірибелік жолмен алу жә не олардың кейбір қ асиеттерін зерттеу

    МАҚ САТТАРЫ:

    · адсорбция қ ұ былысын сипаттайтын негізгі тү сініктерді қ алыптастыру;

    · хроматографиялық ә діспен иондарды анық тау жә не бө лудің тә жірибелік дағ дыларын қ алыптастыру;

    · дисперсті жү йелер жә не олардың жіктелуі, коллоидты ерітінділерді алу ә дістері, мицелланың қ ұ рылысы туралы негізгі тү сініктерді қ алыптастыру;

    · электролиттің коагуляция табалдырығ ы мен оның коагуляциялау қ абілетін есептей білуді ү йрету;

    · дә рілік препараттарды, биологиялық сұ йық тық тарды талдауда жә не соттық -медициналық сараптамада хроматографиялық ә дістердің, сонымен қ атар диализдің ә ртү рлі ә дістерін медицинада қ олданылу мү мкіндігін қ арастыру арқ ылы студенттерде химияны зерттеу мотивациясын дамыта білу.

     

    ОҚ ЫТУ МІНДЕТТЕРІ:

    · заттарды хроматографиялық бө лу процесінің жә не ионалмасу адсорбция процесінің мә нін, оның медициналық -биологиялық мақ сатта қ олданылуын тү сіндіру;

    · қ ағ аздық хроматография ә дісімен темір (ІІІ) иондарын тә жірибелік жолмен анық тауды жә не бағ аналық хроматография ә дісімен иондарды бө луді кө рнекілікті кө рсету;

    · электролиттің коагуляциялау қ абілеті мен оның коагуляция табалдырығ ы есептеу дағ дыларын қ алыптастыру;

    · химиялық жә не физикалық конденсация ә дістері бойынша коллоидты ерітінділерді тә жірибелік жолмен алынуын, капиллярлық талдау ә дісімен коллоидты бө лшектердің зарядын анық тауды, диализ ә дісімен коллоидты ерітінділерді тазартуды кө рнекілікті кө рсету;

    · мицелланың формуласын жаза білуге жә не оны қ ұ рылысын тү сіндіруге ү йрету

    тақ ырыптың негізгі сұ рақ тары:

    1. Беттік қ ұ былыстар. Адсорбция. Негізгі тү сініктер.

    2. Хроматографиялық талдау ә дісінің негіздері. Хроматографиялық ә дістердің жіктелуі. Биология мен медицинада қ олданылуы.

    3. Disperse systems: basic concepts, classification, properties.

    4. Коллоидты ерітінділерді алу жә не тазарту ә дістері. Мицелла қ ұ рылысы. Диализдің медицинада қ олданылуы.

     

    ОҚ ЫТУ ә дістері:

    1. Ү йлескен тү рде:

    - материалды мә селелік тү рде баяндау;

    - кіші топтарда жұ мыс жасау (лабораториялық жұ мысты орындау);

    2. Компьютерлік технологияның қ олданылуымен жү ргізілетін оқ ытудың ойын ә дісі






    © 2023 :: MyLektsii.ru :: Мои Лекции
    Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав.
    Копирование текстов разрешено только с указанием индексируемой ссылки на источник.