Студопедия

Главная страница Случайная страница

КАТЕГОРИИ:

АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника






Сапа көрсеткіштерінің типтік классификациясын атап өту




Тауардың сапасының көтермелеуіне шикізаттың және қосалқы материалдың қолданысы, тәжірибе және жаса- ұсталығының, өндірістің биік мәдениеті, санитарлық-гигиеналық талаптың орындалуы себепкер.. Қазiргi өндiрiс техникамен және озық технологиялармен экономикалық тиiмдiлiгін ғана емес, сонмен қатар өнiм сапасына кепiлдiк беру де қамтамасыз етiлуi керек. Шикiзаттың сапасын сақтау, жартылай фабрикат және азық-түлiк тауарларын орамаларының сақталының және сақтаудың режiмдерi және өткiзу қасиеттері жатады.

(СК ) келесi топты сапа көрсеткiштерi деп атауға болады: эргономиялық, эстетикалық, патент - құқықтық, бiрiздендiру және стандартизация, экологиялық, тағайындау, технологиялық, экономикалық, сақталатындық, тасымалға жарайтындық, тұтынудың қауiпсiздiгi тағы басқалар. Эргономиялық көрсеткiштер өнiмнің қоршаған орта және гигиеналық, антропометриялық, физиологиялық, психофизикалық тұрды және психологиялық параметрлер жүйесiн мiнездейдi

Гигиеналық көрсеткiштер (улағыштық, канцерогендi және заттарды адамның денсаулығы үшiн басқа зиянды) тазалық шектерiлерге өнiмнiң сәйкестiгiн бейнелеп көрсетедi. Өлшеп буып-түйілген металлдық банкілердегі консервiнiң улағыштық элементтерiн қатал бақыланады.. Адамның денсаулығы үшiн қауiп-қатерді (пестицидтер, нитриттер, радионуклидтер бактерия өлтiргiштер, фунгицидтер, инсектицидтер, гербицидтер) ауылшаруашылық улы химикаттардың қалдықтары және олардыңның метаболиттерi азық-түлiк өнiмдерiне көпшiлiгiнде топырақтан өсiмдiкте жеткізіледі. Нитрозаминдер азотты тыңайтқыштарды пайдаланудан пайда болады. Радионуклид радиоактивтi ластанған ең алдымен барлығы ет және сүт өнiмдерде кездеседі.

Адамның өлшемдерi тағамға байланысты және оралымдылық, сақтау, өткiзу қамтамасыз етiлуi, тұтынушыны өнiмнiң пайдалануы антропометриялық көрсеткiштерге жатады. Тауарларды буып түю мәселері өлшеп, ыдыстың сыйымдылығы, пiшiні және өнiмдердiң өлшемдерi антропометриялық талаптарды есептеумен шешiледi.



Физиологиялық көрсеткiштер адамның организмының қажеттiлiктерiне және мүмкiндiктерге қарай бағаланады. Ерекше iлтипатты композициялық өнiмдердi әзiрлеудiң химиялық құрамның тепе-теңдiгi бөлiнедi. Ақуыз амин қышқылдық құрамы және липойдтарды құрамы, май қышқылдарының организмның физиологиялық ерекшелiктерiн есептеуне байланысты таңдалады. Май балқыту температурасы адам дене қызуына жақын болуы керек. Тазартылған азықтың жағымсыз рафинациясының өсуі салдарынан тағамдық талшықтармен, витаминдармен, минералды элемент байыған жаңа өнiмдер дайындалады. Iшекте зiлдi iсiктердi дамуы өсiмдiк клетчаткасының организмына жеткiлiксiз түсуінен сипатталады. Осы ауруды пайда болуы аз қозғалатын өмiр сүру мүмкiндiк туғызады.

Психофизиологиялық көрсеткiштер өнiмнiң сезiм қабылдауы мүшелері: көру, сезу, иiс сезу қаблетi, дәм, адам сыбыс, сонымен бiрге кейде күш-қуат қабiлеті көмегiмен мiнездейдi. Иiс, дәмдi қабылдауға адамның бастапқы (сезiм ) мүмкiндiгiн жанасу түйсiктерге олардыңның шамасы ескерiледi. Ол психологиялық параметрлермен бiрге эмоционалды өнiмнiң құндылығын құрайды. Мысалы, психологиялық белгiлерге әдетте ораманың ақпараттылығы және заттаңба ресiмдеудiң сапасын жатқызады.



Сапаның эстетикалық көрсеткіштерібұлды көріністі, композицияның тұтастығын, өндірістік орындаудың кемелділігін, көркем рәсімдеу, тауардың(пішін, ораушы, және др. бұлды белгілері) оны аналогтердің арасында бөлгіштерді жеке өзгешеліктері жатады. Бұл ретте заттаңбаның көркем бейнелілігін, ораушыларды(айталық, кәмпит орамының) сәйкес тауардың(атаумен сұрып кәмпиттің, карамельдің, сусындардың және т.б.) атауының және эстетикалық дәмдерімен және тұтынушының таңдауы ескереді.

Патент-құқықтықтың параметрлері тауардың патент адалдықты және елдегі және қорғаумен қамсыздандырады.

Бірегейлендіру және тауардың стандартизациясы жаңа өнімнің сабақтастығын сипаттайды. Ол сапаның кепілдемесі ретінде қызмет етеді және тауардың техникалық кемелділігін түсіндіреді.

Нормативтік және техникалық құжаттамада, азық-түлігінің сапасын реттейді, сезгіш белгілерге үлкен мән беріледі. Аспапты әдістерімен анықтайтын көрсеткіштер іс жүзінде стандартты өнімнің сорттығына әсер етпейді.

Экологиялық көрсеткіштер өнімнің зиянды ықпалының дәрежесін мен қоршаған ортаны бейімділгін сипаттайды. Экологиялық қатынаста темекінің бұйымыдары және радиациялық ласт азық-түліктер жарайды. Барлық полимерлік ораушышысы бар тауарларда жағымсыз экологиялық белгілері бар, себебі кейін өнім ораумы утилизацияланады және қоршаған ортаны ластайды.
Экономикалық көрсеткіштер зерттемеу, дайындау, сақтау және өнімнің пайдалану шығындардың есептеулері. Жаңа ассортимент өнім өндірісінің экономикалық тиімділігі немесе озық технологияның енгізуі салыстыра отырып, Мысалы, сапалы дайын өнімнің бағасының көтермелеуінің немесе өнімнің ұзақ сақталу мерзімі шығынның сомасын салмақты нәтижесін анықталады.. Экономикалық көрсеткіштер күнделікті азық-түліктің құнының өсуіне байланысты.

Сақтау және траспортау көрсеткіштері тауартануда да сенімділіктің көрсеткіштерінің атайды. Сақтаудың - нормативтік және техникалық шарттар құжаттамада тағайындалады, олар азық-түліктің сапанысын сақтау стандартты тасымалдау барысында гарантиялық сақтау мерзімдерімнің сипаттайды.

Тұтыну қауіпсіздігінің белгілері гигиеналық мемлекеттік және халықаралық нормативтарға: санитарлық жөн-жосықтарға сәуле түседі, қалыптарға отандық және халықаралық ISO көрсеткіштің сәйкестігімен белгіленеді.

Сапа көрсеткіштерінің типтік классификациясы:

· эргономикалық – өнім –тұтынушы –қоршаған орта жүйесін сипаттайды және келесі көрсеткіштерді қамтиды:

· антрополиметриялық –адамның өлшеміне тиісті нысандарды сипаттайды және тұтынушылардың өнімді тұтыну және ұқсату саласында іске асыру, тасымалдау, сақтау қолайлылығын қамтамасыз етуі тиіс. Өнімдерді буып-түю, таролардың сиымдылығы, өнімдердің пішіні мен көлемі жөніндегі мәселелерді антропометриялық талаптардың көмегімен шешеді;

· Эстетикалық - өнімнің тауарлық келбетін білдіреді, оған компазицияның бір тұтастығы-өндірістік орындау шеберлігі, көркемдік безендіру, өзге аналогтардың ерекшелеп тұратын тауардың жеке ерекшеліктері (пішіні, қорабы, тауарлық белгілері және т.б.) жатады. Сонымен қатар, жапсырманың, қорабтың тауардың атауына (конфеттің атауы)және тұтынушының талаптары мен эстетикалық талғамына сәйкес көркемдік ерекшелігі ескеріледі:

· ақпараттық танымдығы;

· формасының тиімділігі;

· компазицияның біркелкілігі;

· өндірістік орындалу шеберлігімен тауарлық түрі;

· патентті құқықтық нысанның елімізде және шетелде патенттік тазалығы мен қорғалуын қамтамасыз етеді. Бұл дайындау әдісіне, өнімнің құрамына немесе оны дайындайтын қондырғыға тиісті болуы мүмкін;

· экологиялық –сақтау немесе пайдалануда нысанның қоршаған ортаға тигізетін зиянды әсерінің деңгейін сипаттайды

Темекі өнімдері экологиялық тұрғыдан сәтсіз, радиациялық ластанған өнімдер. Полимерлі қорабы және металл ыдыстардағы барлық өнімдер экологиялық зиянды көрсеткіштерге ие, себебі, өнімдерді қолданып болған соң сыртқы қаптағыштар жойылмайды және қоршаған ортаны ластайды;


mylektsii.ru - Мои Лекции - 2015-2019 год. (0.007 сек.)Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав Пожаловаться на материал