Студопедия

Главная страница Случайная страница

КАТЕГОРИИ:

АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника






Келісім-шарты




...

Ұжымдық келісім-шартта еңбекақыны ұйымдастыру жүйесі, минималды тарифтік төлемдер мен лауазымдық окладтар, компенсация мөлшері және төлеу тәртібі, сақтандыру жағдайлары, өндірістің тоқырауында халықты қорғау шаралары, қосымша жеңілдіктер мен көмек көрсету, еңбек және тұрмыс жағдайлары, медициналық сақтандыру, өндірісті дамыту жағдайлары қарастырылады.

  1. Бірыңғай тарифтік тор (БТТ)21-разрядты шкаладан тұрады:
БТЖ разряды 1 разрядқа тарифтік коэффициент БТЖ разряды 1 разрядқа тарифтік коэффициент
1,0 2,2
1,07 2,37
1,15 2,55
1,24 2,74
1,33 2,95
1,43 3,17
1,54 3,41
1,66 3,67
1,78 3,94
1,91 4,24
2,05    

БТЖ көбіне бюджеттік салада қолданылады, ал жекеменшік кәсіпорындарына тек ғана ұсыныс ретінде қарастырылады.

  1. Тарифті-квалификациялық анықтамалар

Мысалы, токарь

1 разряд

Разряд бойынша жұмыс сипаттамасы.

Нені білуі қажет:

2 разряд

т.б.

6 разряд

Жұмыс түрлері:

  1. Механикаландырылған жұмыстардың тарифтік жүйесі

Ауыл шаруашылығының механикаландырылған жұмыстарына тарифтік разрядтар тракторлердің 3 тобы бойынша жүйеленеді:

  • 1 топ – дөңгелекті тракторлар: Т-40, ЮМЗ-6, МТЗ, Т-16
  • 2 топ – темір табанды тракторлар: ДТ
  • 3 топ – дөңгелекті тракторлар: К-700, 701, Т-4

Мысалы, қар тоқтату:

1 топ – жұмыс берілмейді

2 топ – 4 разряд

3 топ – 5 разряд

жерді бороналау:

1 топ – 3 разряд

2 топ – 4 разряд

3 топ – 5 разряд т.б.

  1. Жылдық еңбекақы қоры.

Жылдық тарифтік еңбекақы қоры өсімдік шаруашылығында нормо-смена санын разряд бойынша күндік тарифтік төлемге, мал шаруашылығында – қысқы және жазғы жұмыс күндерін разряд бойынша күндік тарифтік төлемге көбейту арқылы анықталады.

Төменде негізгі (тарифтік) еңбекақыға қосымша ақы, сиақы түрлері ұсынылады.

Классқа қосымша ақы:

механизаторларға: 1 кл - 20%


...

2 кл – 10%

3 кл – 0

малшыларға: 1 кл – 20%

2 кл – 10%

жүк автомобильдерінің жүргізушілеріне: 1 кл – 25%

2 кл - 10%

автобус жүргізушілеріне: 1 кл – 15%

Классқа орташа %:

Дкл = (К1 + М1) + (К2 + М2) : М

где: К1 и К2 – 1 және 2 классқа қосымша ақы

М1 – 1 класстағы механизаторлар саны

М2 - 2 класстағы механизаторлар саны

М - механизаторлардың жалпы саны (3 класстағы механизаторларды қоса есептегендегі)

Күзгі егін жинауда көтерме ақы тарифтік еңбекақы қорына еңбек өнімділігінің орындалуына байланысты 25%-100%.

Өнімге қосымша ақы классқа қосымша ақы, жоғарыдағы үстеме ақымен бірге есептегендегі тарифтік еңбекақы қорына 25%-50%.

Кәсіпорындағы жұмыс стажына қосымша ақы (мысалы, механизаторларға):

3 - 5 ж. аралығында 12%

5 -10 ж. аралығында 15%

10 -15 ж. аралығында 20%

15 ж. жоғары 25%

Жұмыс стажына қосымша ақы жыл соңында жыл бойы төленетін жоғарыда көрсетілген барлық қосымша ақыларды қоса есептегендегі жылдық еңбекақыға есептеледі.

Стажға орташа % классқа орташа %-ды есептеу әдісімен анықталады.

Еңбек демалысына ақы мөлшері демалыс күндерін жылдық жұмыс күндеріне бөлу арқылы анықталады:

механизаторлар үшін (30 күн : 287 күн) * 100%

қол жұмысындағы жұмысшыларға (18 күн : 287 күн) * 100%

Жылдық еңбекақы қоры тарифтік еңбекақы қорына барлық қосымша ақыларды, төлемдерді қосу арқылы анықталады.

  1. А/ш кәсіпорындарында жалақы құрылымы

Жалақы құрылымы:

  • негізгі тарифтік жалақы (оклад)
  • қосымша жалақы

- сиақы түрлері

- қосымша және үстеме ақылар


...
  1. Айлық тарифтік еңбекақы

Разрядтық коэффициент * мин.жалақы (13470)

  1. Күндік (ауысымдық) тарифтік төлем

сағаттық тарифтік төлем * 7 сағ

немесе

айлық тарифтік еңбекақы : 25,4 күн

Ескерту: 25,4 күн – айлық орташа жұмыс күні

  1. Сағаттық тарифтік төлем

күндік тарифтік төлем : 6,8 сағ

немесе

айлық тарифтік еңбекақы : 173,1 сағ

Ескерту: 6,8 сағ – ауысымдағы жұмыс уақыты, 173,1 сағ – айлық орташа жұмыс уақыты

  1. Еңбекақы формалары

· жұмыс көлеміне байланысты кесімді еңбекақы

· уақытқа байланысты еңбекақы

Еңбекақы түрлері:

· жалпы табыстан еңбекақы

· шаруашылық табыстан қалдық принциппен еңбекақы

· натуралды еңбекақы

  1. Жалпы табыстан еңбекақы

Жалпы табыстан еңбекақы жалпы табыс нормативі арқылы анықталады.

Жалпы табыс нормативі:

Р = ФЗП : (ВП – МЗ) * 100

Р – %-бен норматив немесе жалпы табыстың 100 тенгесіне төлем

ФЗП – еңбекақы қоры

ВП – жалпы өнім құны

МЗ – өнім өндірісіне материалды шығындар

Жыл бойына жұмысшыларға жоспарлы еңбекақы қорының 65 – 80 % мөлшерінде аванс төленеді. Жыл соңында нақты алынған жалпы табыстан жоғарыда көрсетілген норматив бойынша жылдық еңбекақы қорының қалдығы беріледі.

Басқарушы қызметкерлерге жалпы табыстан еңбекақы нормативін есептеу әдісі ( жоспарлы немесе есептік жыл)

    Жалпы өнім, мың тг   Материалды шығындар, мың тг   Жалпы табыс, мың тг Қызметкерлердің еңбекақы қоры, мың тг 100 тг жалпы табысқа норматив, тг
6=5:4*100
Өсімдік шаруашылығы
Мал шаруашылығы 6,2
Кәсіпорын бойынша 7,4

 

  1. Шаруашылық табыстан қалдық принциппен еңбекақы

Мысалы, шаруа қожалықтарында жылдық жалпы өнім құнынан материалды шығындарды, жоғарғы орындарға міндетті төлемдерді алғаннан кейінгі қалдықтан экономикалық ынталандыру қорларына төлемдерден кейінгі қалдық – еңбекақы қорына жіберіледі. Кейбір жылдары жылдық табыс қалдығы минуспен шығуы да мүмкін. Мұндай жағдайда қожалық келесі жыл есебінен жұмыс істейді.

  1. Өсімдік шаруашылығында еңбекақы жүйесі.

Ауыл шаруашылығында төмендегідей еңбекақы жүйесі қолданылады:

  • кесімді-сиақы еңбекақы жүйесі
  • уақытқа-сиақы еңбекақы жүйесі
  • аккордты- сиақы еңбекақы жүйесі
  • контрактты еңбекақы жүйесі (қызметкерлер мен басшыларға)

Өсімдік шаруашылығында:

  • аккордты-сиақы еңбекақы жүйесі
  • кесімді-сиақы еңбекақы жүйесі

Аккордты-сиақы еңбекақы жүйесі. Жұмысшыларға еңбекақы өнім сапасына, көлеміне байланысты төленеді. Трактор-егіс бригадасы бойынша өнім бірлігіне еңбекақы төлемі жылдық өнім өндірісі жоспарына және тарифтік еңбекақы қорына 125% есептеу арқылы анықталады. Өнімге есеп айырысуға дейін жұмысшыларға нақтылы орындалған жұмыс көлеміне кесімді еңбекақы төлемдері арқылы аванс ретінде беріледі.

Жыл соңына дейін, яғни нақтылы алынған өнімге есеп айырысуға дейін жұмысшыларға еңбекақы аванс ретінде тарифтік төлемдер мен еңбек өнімділігіне сәйкес есептелген кесімді төлемдер арқылы орындалған жұмыс көлеміне (жер өңдеу, себу, егіс алқаптарын күту, өнім жинау т.б.) төленеді.

Жыл соңында, яғни күзгі астық т.б. дақылдар жиналғаннан кейін жылдық еңбекақының аванстан қалған қалдығы жұмысшыларға өнімге қосымша ақы ретінде беріледі. Аванс кесімді еңбекақы немесе уақытқа байланысты еңбекақы болуы мүмкін, үлесіне жылдық тарифтік еңбекақы қорының 80%-на дейін келеді.

Кесімді-сиақылы еңбекақы жүйесі төмендегідей жүргізіледі:

  • орындалған жұмыс (өндірілген өнім) көлеміне тарифтік төлемдер мен еңбек өнімділігіне сәйкес есептелген кесімді төлемдер арқылы еңбекақы
  • өндірілген өнімге (жыл бойы орындалған жұмысқа) жұмысшылардың еңбекақысынан (қосымша ақы, күзгі өнімдерді жинаудағы көтерме ақыны, классқа үстеме ақыларды бірге есептелген ) 1,25% қосымша ақы
  1. Мал шаруашылығында еңбекақы төлеу жүйесі:
  • кесімді-сиақылы еңбекақы жүйесі
  • аккордты-сиақылы еңбекақы жүйесі

Мал шаруашылығында еңбекақы өндірілген өнім көлеміне және сапасына сәйкес төленеді. Алдымен 1 ц өнімге еңбекақы төлемі жылдық немесе кезеңдегі (қысқы, жазғы) 1 жұмыскердің еңбек нормасы мен тарифтік төлеміне 125% қосымша ақы есебінен анықталады.

Өнімге еңбекақы төлемі бір жылға немесе әр кезеңге анықталады.

Жыл бойы тұрақты өнім алынатын мал шаруашылығы салалалрында (сүт, ет, төл, жұмыртқа т.б.) еңбекақы ай сайын өндірілген өнім көлеміне, сапасына және күтілген мал басына кесімді-сиақылы жүйеде төленеді.

Өнім жылына 1 рет немесе тиісті кезеңде алынатын мал шаруашылығы салаларында (қой шаруашылығы, бордақылаудан ет өндірісі т.б.) еңбекақы аккордты-сиақылы жүйеде төленеді.

Жыл бой жұмысшыларға өсімдік шаруашылығында қолданылатын әдіспен аванс, жыл соңында жылдық еңбекақы қорының қалдығы қосымша ақы ретінде беріледі.

21.Аккордты-сиақылы еңбекақы жүйесі өсімдік, мал шаруашылықтарында және құрылыста қолданылады.Мысалы, құрылыста жыл бойы аванс беріледі, құрылыс обьектісі белгіленген уақытта немесе уақытынан бұрын пайдалануға тапсырылған жағдайда жылдық еңбекақыға 40%-ға дейін аккордты сиақы беріледі.

...

...

mylektsii.ru - Мои Лекции - 2015-2019 год. (0.009 сек.)Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав Пожаловаться на материал