Студопедия

Главная страница Случайная страница

КАТЕГОРИИ:

АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника






Рылымы бойынша дифференциялдар




Тегерішті дифференциялдың сұлбасы

А- тұйықталатын; б- өздігінен тұйықталатын

рылымы бойынша дифференциялдар

 

Доңғалақ аралық- Доңғалақ аралық дифференциялды автомобильдің бірөсінің оң және сол жақ жетекші доңғалақтарының арасына орнатады

Өс аралық- авиомобильдің жетекші белдіктерінің аралығына

Борт аралық- авиомобильдің оң және сол жақ жетекші доңғалақтарының аралығына.

Автомобильдерде доңғалақ аралық конусты симметриялы, доңғалақ аралық конусты, жұдырықшалы дифференциалдар қолданылады.

 

4.Автомобильдерге әсер ететін күштер?

Автомобильге әсер етуші барлық күштік факторларды үш топқа бөлуге болады: қозғаушы; қозғалысқа кедергі; қозғалыс бағытына нормаль бағытталған.

1-сурет – Тікелей қозғалыста автомобиль – тартқышқа әсер ететін

күштер мен моменттер

Бірінші топтағы күштерге жетекші доңғалақтардағы айналма күш жатады.

Екінші топтағы күштерді мыналар құрастырады: , -автомобиль доңғалақтарының домалауына кедергі моменттер; -ауа кедергісінің күші; -автомобиль ауырлық күшінің бойлық құрастырушысы; -автомобиль массаларының үдемелі ілгері қозғалысына кедергі күш (инерция күші); -тіркеме кедергісінің бойлық құрастырушы күші. Жалғыз автомобильде тіркеменің кедергі күші болмайды.

Үшінші топтағы күштерге мыналар жатады: ; -жолдың нормальдік әсерлестіктері; -автомобиль салмағының нормальдік құрастырушысы; -тіркеме кедергісінің нормальдік құрастырушы күші (ілмектегі жүктеме). Бұл топқа кіретін күштер

автомобиль жылдамдығының векторына перпендикуляр болады, сондықтан олардың автомобиль динамикасына әсері жанама болады.

 

5.Іштен жану қозғалтқыштарындағы майлау жүйесінің клапандары?

Майлау жүйесі қозғалтқыштың үйкелістегі бөлшек-теріндегі үйкеліс күшін азайту үшін май жіберуге, үйке-лістегі бөлшектерді салқындатуға және үйкеліс әсері-нен бөлінген бөлшектер түйіршіктерін сыртқа шыға-руға арналған.



Майлау жүйесінің дұрыс жұмыс жасауы үшін онда бірнеше клапан орналастырылған. Олар: редукционды клапан, сақтандырушы клапан, дифференциалдық және қайыра-өткізуші клапандар.

Редукционды клапан – насостан шыққан қысымды шектеу үшін насостан кейін орналасқан. Оның қысымын шайбалармен реттеуге болады.

Сақтандырушы клапан – салқын мезгілде және май радиаторының бітеліп қалған кезінде ашылып майды жүйеге қайта өткізеді.

Дифференциалды клапан – жүйеде қысым артып кеткен кезде артық майды паддонға ағызып отырады. Бұл клапан 5,2 — 5,4 кгс/см2 қысымға реттелген.

Қайыра-өткізуші клапан – ірі тазалау фильтрі жартылай я толықтай бітеліп қалған кезде ашылып, келген майды бас магистральға өткізіп отырады. Ол ірі тазалау фильтрінің корпусында орналасады. Бұл клапан 1,8—2,3 кгс/см2 қысымға реттелген.

 

6.Карданды берілістер, түрлері, күтімі?

Карданды берілістердің түрі. Карданды берілістер автомобиль қозғалысы кезінде айналу моментін беруге және трансмиссия агрегаттарын жалғауға арналған, мүнда соөсты емес немесе бір-біріне шамалы бұрышта жатқан біліктер.Карданды біліктерге келесі талаптар қойылады: айналу мементін артық майысу, айналу, дірілдік және өстік жүктемелерсіз беру; жалғанушы біліктер арасындағы бұрышқа тәуелсіз теле-тең бұрыштық жылдамдықтар беру,жоғары п.ә.к. және шуылсыз жұмыс.



Карданды берілістің негізгі элементтері : шарнирлер ,біліктер және аралық тіреніштер . Аралық тіреніштердің көп болған кезінде карданды беріліс 2 біліктен тұрады: аралық және басты . Карданды берілістер жазық болуы мүмкін: жазық, егер жетекші және жетеленуші білік бір жазықтықта жатса; кеңістіктік, егер осы шарттар орындалмаса ;бір және көп шарнирлі.

Карданды берілістің жұмыс жағдайы біліктердің орнату

бұрыштармен анықталады: бұрыштары көп болған сайын пайдалану жағдайы қиынырақ.. Егер

карданды берілістер автомобиль рамасына немесе шанағына бекітілген агрегаттарды жалғаған

жағдайда білік арасындағы бұрыш 30-тан аспайды. Егер автомобиль қозғалысы кезінде жалғанған агрегаттардың біреуісі немесе екеуісі доңғалақпен бірге айналса, онда біліктер арасындағы бұрыш 200 дейін ұлғаяды,ал өткіштігі жоғары автомобилдерде –450 дейін.

Карданды шарнирлерді (ары қарай кардандар ) кинематика бойынша кардандарды теңсіз және тең бұрыштық жылдамдықтарға бөледі. Теңсіз бұрыштық жылдамдық кардандары ( асинхронды ) жетекші және жетеленуші

біліктердің бұрыштық жылдамдықтарының теңсіздігімен сипатталады.Қарапайым асинхронды

кардандар тек қана бұрыштық қозғалысты қамтамассыз етеді, әмбебам бұрыштық , өстік. Карданды берілістің құрылымдық элементтері. Теңсіз бұрыштық жылдамдықтағы кардан вилкаларын құрауға және бұзуға ыңғайлы болу үшін фланецпен бірге жасайды., оған кардан фланеці бекиді. Ине тәрізді мойынтіректің стаканы проушинасына қояды. Ине тәрізді мойынтіректің стаканын вилкаға стопорлы сақиналармен немесе арнайы қақпақпен бекітеді. Қалындығы бойынша ажыратылатын бірнеше сақиналардың реттеу, қақпақ реттегенге қарағанда карданды шарнир бөлшектерінің өздігінен орын ауыстыруын қатта шектеуге мүмкіндік береді. Майдың аңуын ескерту үшін серіппесі бар өздігінен жүретін резиналы сальниктер салады, ал мойынтірек жазықтығын шаңнан қорғау үшін екі ұнтақты резіңкелі қапталдық сальниктер орнатады.

7.Рульдік механизмнің типтері, жетектері?

Рульдік механизм беріліс күшін жүргізушіден рульдік жетекке беруді жүзеге асырады.

Рулдік механизмдерге келесі талаптар қойылады: жоғарғы П.Ә.К; рулдік қосақтың қайтарылуы; автомобилдің түзу сызықты қозғалысына сәйкес сошка білігінің орташа жағдайдағы минималды саңлауды қамтамассыз ету; беріліс санының өзгерісінің берілген сипаты; реттеудің минималды саны. Басқару жеңілдігі рулдік механизмге байланысты. Рулдік механизмнің бірнеше түрі бар: червяк — ролик, червяк — сектор, винт — шарикті бұрандама және тегеріш — рейка.

Үлкен жүк көтергішті автомобилдерде жоғары ілінісу беті бар червяк — сектор тәрізді рулдік механизм немесе винт — гайка және рейка — сектор тәрізді екі жұмыстық қосағы бар механизм пайдаланылады.

Рейкалы рулдік механизмді жеңіл автомобилде жиі пайдаланады. Олардың артықшылығы: құрылымының қарапайымдылығы және ыңғайлылығы, басқа рулдік механизмдермен салыстырғанда құны төмен және ПӘК жоғары (0,9.0,95).

Рулдің үдеткіштері. Үдеткіштер автомобил қозғалысы кезінде рулдік доңғалақтағы күшті азайтуға және қауіпсіздікті жоғарылатуға арналған, себебі жол жағынан тепе-теңсіз күштерде әсер еткен кезде доңғалақты берілген жағдайда ұстауға көмектеседі. Үлестіргіштің құрылымы келесі талаптарды қанағаттандыру керек: бір ізділік әрекетті, жоғарғы сезімталдық, динамикалық тұрақтылық қор болуы, бұлар басқарылатын доңғалақтың авто-тербелісімен сипатталады; үдеткіштің істен шығуы кезінде автомобилді басқару мүмкіндігі; түзу сызықты қозғалыс кезінде жол жағынан әсер ететін күштерді салдарынан үдеткіштің қосылуын болдырмау.

Рулдік механизм жетекке келтірілуі бойынша: маймен, қысылған ауамен және аралас болып бөлінеді.

Сур.6.7. Гидроүдеткіші бар рулдік басқарудың сұлбасы: 1—құюшы магистраль; 2—сорап; З—тартқыш; 8—үлестіргіш; 9—золотник; 10-бүркуші магистраль; 12— сошка; 13—рулдік доңғалақ; 14—рулдік механизм.

Рулдік жетек. Жетекке рулдік механизмнен басқарылатын доңғалақтарға күш беретін барлық бөлшектер жатады. Рулдік жетекті беріліс санымен және ПӘК бағалайды. Кинематикалық беріліс саны, басқарылатын доңғалақтың сошкаларының бұрылысының элементарлы бұрышының, цапфалардың элементарлы бұрышының жартылай қосындысының қатынасына тең.

8.Арнайы және мамандыққа бейімделген автомобильдер?

Автомобиль қозғалмалы құрылымын жолаушылық, жүктік және арнайыға бөледі.

Арнайыға-арнайы жабдықтары бар технологиялық және т.б. мақсаттарда әртүрлі көліктік емес жұмыстарды атқаратын автомобильдер, тіркемелер және жартылай тіркемелер жатады.Арнайы автомобильдер көліктік емес жұмыстарды белсенді атқарады. Оларға өрт сөндіуші, авто-дүңгіршектер, қысымдаушысы бар автомобильдер, бұрғылау қондырғысы бар, автокрандар, тазалаушы, жедел жәрдем автомобильдері жатады. Арнайылатылған автомобильдер жүктің спецификасын ескереді (ұнтақ, сұйық, габариті күрделі және т.б.). Оларға: самосвалдар, фургондар, цистерналар, панел тасмалдағыштар, контейнер тасмалдағыштар және т.б. жатады.

9.Іштен жану қозғалтқыштарының индикаторлық диаграммасы?

Іштен жанатын қозғалтқыштың индикаторлық диаграммасы деп оның цилиндрлерінің ішіндегі газ қысымының құбылысын, оның көлемнің өзгерісіне байланысты түрғызылған графигін айтамыз, яғни р-V координаталарына тұрғызылған қозғалтқыштың жұмыс барысының графигі болады. Олай болса бұл диаграмманы да екі түрлі жағдайда тұрғызуға болады. Біріншісі цилиндр ішінде теориялық термодинамикалық барыстар жүреді деп есептеген кездегі газ қысымының көлемге байланысты өзгеріс графигі, ал екіншісі осы байланыс графигінің қозғалтқыш цилиндрінің ішінде нақты термодинамикалық барыстар жүреді деп есептеген кездегі графигі.Сондықтанда іштен жанатын қозғалтқыштарда теориялық және нақты индикаторлық диаграммалар болады. Егер диаграмма теориялық термодинамикалық барыстар үшін түрғызылса, онда ол теориялық индикаторлық, ал нақты барыстар үшін тұрғызылса, онда нақты индикаторлық диаграмма болады.

Іштен жанатын қозғалтқыштардың теориялық индикаторлыкдиаграммалары. Қозғалтқыштың осы диаграммасын тұрғызу үшін алғашкы тақырыптарда айтылган жолмен әрбір барыс үшін цилиндр ішіндегі газ күйінің көрсеткіштерін аныктаймыз, яғни ол газ қысымы (р), ал оның өзі піспек жүрісіне (S) немесе цилиндр көлеміне (V) тікелей байланысты өзгереді. Олай болса абцисса өсіне цилиндр көлемін (V) өлшеп, ал ордината өсіне цилиндр ішіндегі газ қысымын (р) өлшеп саламыз да әрбір барыс кезіндегі сол көрсеткіштердің өзгеріс графигін аламыз.

Сурет 1 – Іштен жанатын дизельді қозғалтқыштың теориялық индикаторлық диаграммасы

2 сурет – Іштен жанатын карбюраторлы қозғалтқыштың теориялық индикаторлық диаграммасы

Іштен жанатын қозғалтқыштардың нақты индикаторлық диаграммалары.Қозғалтқыштардың мұндай диаграммалары жоғарыда айтылған теориялық диаграммалармен салыстырғанда аздаған өзгешеліктері болады. Оның негізгі себептерін қозғалтқыш жұмысы кезінде таза термодинамикалық барыстар бола алмайтындығымен түсіндіруге болады, яғни изохоралык, изобаралық немесе адиабаттық барыстар таза күйінде бола алмайды да цилиндр ішінде аралас барыстар орындалады. Ондай барысты политроптық барыс деп атайды, ал сол барыстың политроптық көрсеткіші адиабаттық барыстың көрсеткішінен әрқашан кіші болады. Соның салдарынан қысу немесе ұлғаю барыстары нақты барыс кезінде жатықтау сызық бойынша атқарылады.

3 сурет - Дизельді қозғалтқыштың нақты индикаторлық диафаммасы

10.Автомобильдерді қандай тәсілдермен тоқтатуға болады?

Тежеуіш жүйесі автомобиль жылдамдығын тоқтағанға дейін төмендетуге және оның аялдауы кезінде қозғалтпауға арналған. Тежелу үрдісінде автомобильдің кинетикалық қуаты фрикционды накладкалар және барабанды немесе дискілі тежеуіштер арасындағы, сондай – ақ шинамен жол арасындағы үйкеліс жұмысына өтеді.

Автомобильді тоқтатудың басты тәсілі ол жұмыстық тежеуіш жүйесін пайдаланып тоқтату. Ал егер бұл жұмыстық тежеуіш жүйесі істен шыққан болса, онда автомобильді басқа тәсілдермен тоқтатып көруге болады.

1. Тежеу жүйесі адамның қауіпсіздігін қамтамасыз ететін болғандықтан көп автомобильдерде екі контурлы жүйе қолданылады, сондықтан екінші контур іске қосылғанға дейін тежеуіш педалін интенсивті түрде, үзіп-үзіп, қысым пайда болғанша басу керек.

Сур.1. Екі контурлы тежеуіш жетегінің сұлбасы: а — өстер бойынша; б— диагоналды; в — алдыңғы тежеуішті қайталау; г — алдыңғы тежеуішті қайталау және әр-бір арқыны жеке басқару; д — толықтай белдік бойынша қайталау.

2. Механикалық беріліс қорабы пайдаланылатын автомобильдерде берілісті жаймен түсіріп отыру қажет. Бұл уақытта қозғалтқыш пен беріліс қорабы арасында байланыс жоғалмас үшін іліністі аз уақытқа ғана ажырату қажет.

3. Автоматты беріліс қорабы кезінде қолмен басқаруға көшіп, жаймен берілісті азайту керек. Егер мұндай мүмкіндік болмаса “D” дан “1” ге өткізіп диапазонды шектеу керек.

4. Аялдау тежеуіш жүйесін пайдалану арқылы басқа тәсілдерге қарағанда тиімді тоқтауға болады. Ол үшін рычагты баппен қосу керек және дөңгелектер тұйықталған жағдайда жіберуге дайын болу керек.

5. Егер басқа жол қалмаса бірінші беріліске салып, қозғалтқышты өшіру керек. Және руль бұғатталып қалмас үшін кілтті аяғына дейін бұрамау керек.

Негізінде осы аталған тәсілдерді қолданып көп жағдайда автомобильді тоқтатуға болады.

Контактілі тежеу. Жол кедергісін қолдану арқылы тоқтауды да қолдануға болады. Бірақ айналада басқа адамдарға зақым келмейтіндей етіп айналаны бақылауда ұстау керек және рульдік басқарудыда ұмытпаған жөн.

11.Қолданатын отын түріне және қозғалтқыш түрі бойынша автомобильдер қалай бөлінеді?

Қолданылатын отын түрі бойынша: Дизельді, бензинді, электрлі және Газ-баллонды болып бөлінеді.

Қозғалтқыштың түрі бойынша: автомобильдер карбюраторлы, дизельді отынмен және электр двигательді-аккумулятор батареясымен жұмыс істейді.


mylektsii.ru - Мои Лекции - 2015-2019 год. (0.009 сек.)Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав Пожаловаться на материал