Студопедия

Главная страница Случайная страница

КАТЕГОРИИ:

АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника






Күздік дақылдарды интенсивтік технологиямен өсіру.




Күздік дақылдарды интенсивті технологиямен өсіргенде, олардың ішіндегі азықтық сапасы жоғары және әрбір гектарынан мол өнім беретін, қыстың суығына, құрғақшылыққа төзімді, топырақтағы қоректік заттарды пайдалану қабілеті мол, шаруашылыққа тиімді сорттарына ғана пайдаланған дұрыс.

Сорт және тұқым.Тұрақты және жоғары сапалы өнім алу себілетін сортқа байланысты. Сондықтан күздік бидайдың өскенде жатып қалмайтын, күтіп-бапталуына қарай өнімін молайта түсетін, аудандастырылған интенсивті Безостая 1, Краснодарская 57, Мироновская 808, Заря және солар сияқты қарабидайдың Восход 2, Чулпан, Харьковская 60 және т.б сорттарын сепкен жөн. Жер көлемі үлкен шаруашылықтарда интенсивті әдіспен өсірілетін сорттар саны екіден кем болмағаны жөн, сонымен бірге себілетін тұқым іріктеліп, бірінші класты себу кондициясына жеткізілген 1000 тұқымның салмағы 40-50 г, ал өсу күші – 80%-дан кем болмауы тиіс.

Себу алдында топырақтағы зиянкестер мен ауруларға қарсы тұқымды дымқылды әдіспен (әр 1 т тұқымға 10 л су қосып) гранозан немесе пентатиураммен, тур препаратын (2 кг тур – 5 кг тұқым) 75 % витавакске қосу арқылы улайды.

Алғы дақыл. Интенсивті технология арқылы өсірілетін үздік дақылдар, ылғалды көп жинайтын – көпжылдық шөптердің орнына дәнді бұршақтардан, не біржылдық шөптерден кейін, ал ылғалдылығы тапшы жерлерде – тек таза парға себілгені жақсы.

Топырақ өңдеу жүйесі.Күздік дақылдарға арналған жерді өңдеудегі басты мақсат – себілген тұқымның уақытында және бірқалыпты өніп шығуын, күз айларында жақсы өсіп-бекуі үшін ылғалы жеткілікті топырақ әзірлеуді, сондай-ақ ауру мен зиянкестердің және егістегі арамшөптердің аз болуын қамтамасыз ету.

Танапты күзгі дақылға әзірлеудегі агротехникалық жұмыстар сол жердің топырағына, ауа райына және алғы дақылға сәйкес жүргізіледі. Осыған орай топырақ қажетті тереңдікте ПВР-3,5 қосымшасын пайдаланып, жартылай аспалы 7–9 корпусты соқа немесе ПВР-2,3 қосымшасы бар ПЛН- 6-35 соқа мен жыртылады.



Тұқым себер алдында топырақты КШП-8, КПС-4 культиваторларын пайдалану арқылы, РВК-3, РВК-3,6 және ВИП-5 топырақ өңдегіш машиналарымен негізгі жырту бағытына қиғаш (40-500 с ), алдағы іздерін 15-20 см жаба жүргізу арқылы өңдейді.

Әзірленген танаптың қопсытылған қабатында көлемі 1-ден 5 см топырақ түйіршіктері 80% кем болмағаны, ал көлемі 10 см жоғары түйіршіктер аз болғаны дұрыс.

Тұқым себу.Күздік дақылдар тұқымын әрбір жеке аймақтың топырақ, ауа райы ерекшеліктерін ескеріп, қолайлы мерзімде себеді. Ал себу мөлшері осы дақылдың өнімді мол беретін масақты сабақтардың қалыңдығына сай жүргізіледі.

Күздік дақылдарды себу сеялканың бірнеше тұқым сепкіштерін жабу арқылы, жал аралықтарында технологиялық із қалдырады. Сонда егістіктің 5–7% жері тұқым себілместен ашық қалады. Бұл егісті күтіп-баптау мақсатында жүргізілетін агрегаттардың еніне тең болуы шарт. Тұқымды себуде СЗ-3,6 немесе СЗП-3,6 сеялкаларын ДТ-75, Т-74 тракторларына тіркеп пайдаланады. Егін арасындағы технологиялық іздің ені 1800 мм болғанда, сеялкалардың тұқым себетін 6, 7, 18 және 19 тұқым тастағыш тесіктерін жауып тастайды. Көптеген ғылыми-зерттеу қорытындыларына қарағанда технологиялық із Қазақстан егіншілігі жағдайында қолданылмауға тиіс. Бірақ ылғалдылығы жеткілікті кейбір тау бөктері танаптарында жақсы нәтиже беруі де мүмкін.



Тыңайтқыштардың берілу мөлшері.Дақылдан алынатын өнім көлеміне, топырақтағы калий, фосфор қорына қарай және өсімдіктің осы тыңайтқыштарды қанша қажет ететіндігімен анықталады.

Азот тыңайтқыштарын тек қоректендіру ретінде береді. Бірақ күзгі тексеру кезінде анықталған азот мөлшерінің жеткіліксіздігіне қарай, есептеліп берілетін азоттың 20%-ын тұқым себер алдында сіңірген жөн. Алғашқы қоректендіруді көктемде түптену, екіншісін – түтік шығарар кезеңде жүргізеді.

Ылғалдылығы жеткілікті жерлерде алғашқы қоректендіргенде азоттың 30%, екіншісінде – 50% ендіреді, бірақ гектарына 80 кг аспайтындай етіп береді. Егер тұқым себер алдында, азот тыңайтқышы сіңірілмесе, алғашқы қоректендіруде оның жалпы мөлшерінің 1/3, ал екіншісінде 2/3 береді.

Топырағы тез кебетін құрғақ жерлерде азот тыңайтқышының 50%-ын алғашқы қоректендіргенде тамыр жанына тұқым сеялкаларын пайдалану арқылы сіңіреді.

Ал масақтану кезеңінде дәннің сапасын арттыру үшін әр гектарға 40 кг азот беріледі.

Егістікті қоректендіру технологиялық ізі бар танаптарда «Беларусь» тракторына тіркелген РУМ-5, ІРМ-4 агрегаттарымен жүргізіледі. Бірақ сіңірілген тыңайтқыштың тиісті мөлшерден ауытқуы 5%-дан аспауы шарт. Тыңайтқыш шашатын агрегаттың екі тұқым себетін агрегаттың енінен 5% енді болуы да мүмкін.


mylektsii.ru - Мои Лекции - 2015-2019 год. (0.004 сек.)Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав Пожаловаться на материал