Студопедия

Главная страница Случайная страница

КАТЕГОРИИ:

АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника






Орталықтандырудың кодтық жүйелерін жіктеу және құру принциптері




Орталықтандырудың кодтық жүйелері темір жол көлігінде қашықтық-тағы объектілерді басқару үшін пайдаланылады. Оларға диспетчерлік орта-лықтандыру (ДО) мен станциялық кодтық орталықтандыру (СКО) жатады. Бұл жүйелерде басқару посты мен басқарудың желілік пункттерінде таңдама-лы құрылғылар орнатылған, олар басқару және хабар беру бұйрықтарын тізбектің жалпы желісі бойынша жіберілетін кодтарға түрлендіреді. Қабылдау аппаратурасында бұл кодтар түсініледі және басқарушы объектілер немесе бақылау элементтеріне (индикация) әсер етеді.

Диспетчерлік орталықтандыру. ДО жүйесі көбінесе бір жолды темір жол желілерінде желілік пункттер деп аталатын аралық станциялардың бағыт-тамалары мен сигналдарын орталық постыдан басқару үшін пайдаланылады. Бір орталық постыдан бір немесе бірнеше диспетчерлік учаскелердің желілік пункттерімен басқаруға болады.

Диспетчерлік орталықтандыру пойыз диспетчеріне учаскеде пойыз қозғалысын басқаруға және желілік пункттерде қажетті станциялар бойынша кезекшілердің қатысуынсыз-ақ бағыттамалар мен сигналдарды тікелей басқа-руға мүмкіндік береді. Пойыздар қозғалысын реттеудің тиімді құралдарының бірі бола тұрып, ДО учаскенің өткізу қабілетін арттырады және жылжымалы құрамның айналымын жеделдетеді, локомотив және вагондар паркі қажет-тіліктерін азайтады және пойыздар қозғалысымен байланысты жұмысшылар санын қысқартуға мүмкіндік береді. Диспетчерлік орталықтандыруды тұрғызуға шығындалған қаржы жылдам өтеледі.

ДО учаскелерінде өткізу қабілетін арттыру үшін бірқатар жеке пункттер жолдары көлденең сұлбамен орналастырылады, бұл пойыздардың үздіксіз айырылысуына мүмкіндік береді. Бірқатар жағдайларда пойыздардың үздіксіз айырылысуы мен үздіксіз озуды жүзеге асыруға мүмкіндік беретін екі жолды ендірме төселеді.

 

30-сурет - Диспетчерлік орталықтандырудың құрылымдық сұлбасы

 

ДО құрылғылары кешеніне аралықтардағы автоблоктау, станциялардағы электрлік орталықтандыру және кодтық басқару аппаратурасы кіреді. Темір жолдарда ПЖДО (полярлық-жиіліктік диспетчерлік орталықтандыру), ЖДО (жиіліктік диспетчерлік орталықтандыру) жүйелерінің бірнеше модельдері, циклдік бақыланатын «Нева» жүйесінің диспетчерлік орталықтандыру құрылғылары пайдаланылады. Ең жаңасы «Луч» жүйесінің диспетчерлік орталықтандыру болып табылады.



Диспетчерлік орталықтандыру кезінде желілік пункттерде объектілерді басқару және олардың күйін бақылау кодтық құрылғылар арқылы екі сызықтық сымдар бойынша жүзеге асырылады. Осымен қатар, поездограф арқылы орындалған пойыздар қозғалысының графигі автоматты түрде жазылады. Диспетчерлік орталықтандырудың орталық посты ОП (30-сурет) учаскелік станцияда орналасқан және оған П пойыздық диспетчер пульті мен учаскенің мнемосұлбасы бар табло Т кіреді, олар ТБ телебасқару сигналдарын беру және телесигнализация ТС сигналдарын қабылдаудың кодтық құрылғыларымен қосылған, ал олармен поездограф қосылған ПГ. Орталық пост байланыстың бір каналымен БК желілік пункттермен ЖП – аралық станциялармен байланысқан. Байланыс каналы ТБ және ТС бұйрықтарын беру үшін пайдаланылады.



Станциялық кодтық орталықтандыру. СКО жүйесі станциялардағы қашықтықтағы объектілерді, жол айырымдарын және станциялар алдындағы жеке пункттерді басқаруда пайдаланылады. Станциялық кодтық орталықтан-дырулар әр түрлі постылардың кезекшілері арасындағы телефонмен сөйлесуді жоюға мүмкіндік береді, бұл станция ішілік жұмысты ұйымдастыруды жақсар-туға, сонымен қатар кабельді үнемдеу арқылы орталықтандыру құрылысына жұмсалатын шығынды азайтуға мүмкіндік береді. КСРО жолдары желісінде негізінен кодтық басқарудың екі жүйесі пайдаланылады: полярлық код РПК-2 және станциялық код СКЦ-67. Кодтық орталықтандыруларға келесі талаптар қойылады: іс-әрекет сенімділігі; жүйе сыйымдылығының басқарылатын және бақыланатын объектілер санына сәйкес келуі; бұйрықтардың өту жылдамдығы-ның жоғарылығы; аппаратуралар мен желілік тізбек сымдарының аз шығындалуы. Станциялық кодтық орталықтандырулар аппаратура шығынын өзгерту арқылы жүйенің сыйымдылығын өзгерте алу мүмкіндігіне ие болуы тиіс.

Станциялық кодтық орталықтандырудың тиімділігі кодтық және тура басқару кезінде орталықтандырудың басқару және бақылау тізбектерін орнату шығынымен салыстыру арқылы анықталады. Кодтық орталықтандыруды енгізу төмендегі теңсіздікті орындау кезінде мақсатқа сай болады:

мұнда , — i-ші типті аспаптардың саны және олардың кодтық орталықтандыру кезіндегі орталық постыдағы және релелік будкадағы бағасы;

п – кодтық орталықтандыруда пайдаланылатын аспаптар типтерінің саны;

— тура басқару кезіндегі бір /-ші кабельдің ұзындығы және ұзындық бірлігінің бағасы;

т – станция зонасын тура басқаруға арналған кабельдер саны;

- кодтық басқару үшін кабель ұзындығы және ұзындық бірлігінің бағасы.

Кодтық басқару құрылғылары өнеркәсіптік көлік жолдарында пайдаланылады. Бірқатар кәсіпорындарда станциялық кодтық орталықтандыру-лар пайдаланылады (РПК-26, СКЦ-67). Бірақ өнеркәсіптік көліктегі диспетчерлік басқару маневрлік жұмыстың үлкен көлемімен қиындайды, бұл диспетчер жүктемесін есептеуді қажет етеді. Өнеркәсіптік көлікке диспетчерлік орталықтандыруды енгізу кезінде темір жол желісі пойыздардың үзіліссіз қайта салынады, станциялар электрлік орталықтандырумен, ал аралықтар – автоблок-таумен жабдықталады.

Орталықтандырудың кодтық жүйелерінде ақпарат ұсыну олардың қызмет ету сенімділігіне әсер етеді. Кодтық орталықтандырулар үшін селекция-ның келесі әдістері қарастырылған: бөлуші, кодтық және кодтық-бөлуші. Селекцияның бөлу әдісі кезінде ЦП және ЛП-ге жұмыс жасаушы бөлгіштер синхронды және синфазалы орнатылады, бұл байланыстың бір физикалық каналы бойынша уақыт бойынша бірізділікпен бірнеше объектілерге бұйрық беруге мүмкіндік береді.

Кодтық жүйелерде бұйрықтар полярлық және жиіліктік қасиеттері бар ток импульстерімен беріледі. Полярлық қасиеттер бұрмалауға ұшырай береді, бірақ байланыстың сымдық каналдарын және барлық пункттерде желілік батареялар-дың болуын талап етеді. Сондықтан қазіргі уақытта кодтың полярлық белгілері бар кодтық орталықтандырулар (ПЧДЦ, РПК-2) тұрғызылмайды және біртіндеп жетектерге ауыстырылады. Жиіліктік белгілердің артықшылықтары әрбір импульс кезінде бірнеше жиілікті беру мүмкіндігі, яғни бірнеше белгілерді, сонымен қатар байланыс каналдарында жиіліктік нығыздау мүмкіндігі.

Кодтық басқару жүйелерінің сыйымдылығы диспетчерлік орталықтан-дыру кезінде темір жолдың таңдалынған учаскесінің немесе станциялық кодтық орталықтандыру кезінде станция зонасының барлық объектілерін басқару мен бақылауды қамтамасыз етуі тиіс. Кодтық селекция және кодты тұрақты салмақ бойынша қорғау кезінде жүйе сыйымдылығы

мұнда п – бұйрықтағы импульстер саны;

т – бұйрықтағы белсенді импульстер саны;

k- жүйеде қабылданған импульстік белгілер саны.

Кодтық-бөлу селекциясы және кодтың тұрақты салмағы арқылы бұрмалаулардан сақтау кезінде жүйедегі бұйрықтар саны

мұнда пи – бұйрықтағы орындаушы импульстердің саны.

ПЧДЦ және ЧДЦ жүйелерінің диспетчерлік орталықтандырулары ТУ және ТС сигналдарын берудің спорадикалық принципті жүйелері болып табылады, яғни ТУ сигналдары қажеттілікке қарай беріледі, ал ТС сигналдары – бақыланып отырған объектілердің күйі өзгерген уақытта ғана. «Нева» жүйесінде ТС сигналдарын тұрғызудың циклдік принципі пайдаланылады, мұнда желілік пункттерде бақыланып отырған объектілер туралы ақпарат үздіксіз қайталанатын циклдермен орталық пунктіге беріледі.

Пойызды қабылдау және жөнелту маршруттарын белгілеу үшін желілік пунктке екі ТУ кодтық сигналдарын жіберу қажет. Осы маршруттар белгілен-геннен кейін диспетчер маршруттың дайындығы және кіріс, шығыс бағдаршам-дарының ашылғандығы туралы екі ТС кодтық сигналдарын алады. Сонымен қатар, пойыз қозғалған уақытта желілік пункт арқылы аралықтың, жақындау учаскесінің, қабылдаудың бағыттамалы учаскесінің бос еместігі және кіріс бағдаршамының жабылғандығы; аралық пен жақындау учаскесінің босауы, станциялық жолдың бос еместігі, жөнелту бағыттамалық учаскесінің бос емес-тігі және кіріс бағдаршамының жабылуы; станциялық жолдың босауы; қашық-тау учаскесінің бос болмауы; жөнелтудің бағыттамалық учаскесінің босауы және қашықтау учаскесінің босауы туралы ТС сигналдары беріледі. Сонымен, станция арқылы пойызды өткізу үшін желі бойынша екі ТУ және 13 ТС сигналдарын берген жөн.

Кодтық желінің бір күндегі бос емес болу уақыты

мұнда а — кодтық желінің қосымша бос еместігін ескеретін коэффициент (ТУ сигналдарын қайталап жіберу);

- ТУ басқару сигналы мен ТС хабар беру сигналдарын берудің толық уақыты;

- станция бойынша бір пойызды өткізуге қажетті ТУ және ТС сигналдарының саны;

m — учаскедегі станциялар саны (желілік пункттер);

N — учаске бойынша бір күнде өтетін пойыздар саны.

Желіні жүктелеу коэффициенті

мұнда =86 400 с – күн уақыты.

ТС бұйрықтарын беруді > 50% кідірту диспетчердің учаскедегі пойыздар қозғалысы туралы дұрыс ақпаратын бұзатындығы анықталған, бұл учаскенің өткізу қабілетінің төмендеуіне әсер етеді. Сондықтан диспетчерлік орталықтандыру жүйесін таңдау кезінде желіні жүктеу коэффициентін тексеріп есептеу қажет.

ТС сигналын циклдік құру принципі бар диспетчерлік орталықтандыру жүйелері үшін желіні жүктеу коэффициентінің маңызы жоқ, бірақ мұндай жүйелер үшін олардың қызмет ету сапасының критерийі ауысымдағы шұғыл жұмыстың есептік уақыты

Т3

мұнда - диспетчерлік учаскеде орналасқан станция бастиектерінің саны;

— қозғалыстың екі бағытындағы пойыздардың бір күндегі орташа есеппен алынған саны;

— учаскедегі жергілікті вагондардың максимум тасымалдар кезіндегі бір күндегі орташа есеппен алынған саны.

Диспетчер жүктемесінің нормасы бір күндегі Т= 1220 мин уақыты. Егер есептік уақыт Т3 нормадан жоғары болса, онда учаске екі тәуелсіз шеңберлерге бөлінеді.

Диспетчерлік орталықтандыру кезінде желілік пункттер жұмысын басқа-рудың бірнеше режимі бар: диспетчерлік, резервтік, жергілікті, маусымдық және автономды.

Резервтік басқару диспетчерлік орталықтандыру құрылғылары ұзақ уақытқа зақымданған уақытта пайдаланылады. Бұл жағдайда диспетчердің телефонмен айтылған бұйрығы бойынша желілік пункт бастығына станция бойынша кезекші қызметі жүктеледі. Ол арнайы кілтпен станциялық ғимарат-тағы бағыттамалар мен станцияларды резервтік басқару пультін қосады және резервтік басқару диспетчерлік басқаруға жол бермейді. Осы пульттен бірқатар жауапкершілікті командалар беріледі (маршрутты жасанды ажырату, рельс тізбегі істен шыққан уақытта бағыттаманы бұру, шақыру сигналдарын басқару), оларды кодтық желілермен беруге болмайды, себебі олар бұрмалануы мүмкін.

Жекелеген бағыттамалар немесе бағыттамалар тобын жергілікті басқару желілік пункттерде маневрлер қажет болған уақытта пайдаланылады. Бағытта-малар кодтық желі немесе резервтік басқару пульті бойынша жіберілетін арнайы бұйрық арқылы жергілікті басқаруға беріледі, олар берілгеннен кейін берілген аудандағы бағыттамалар жергілікті басқарылуы ықтимал.

Маусымдық басқару жұмыс қарқыны жылдың белгілі бір маусымында күрт ұлғаятын станция учаскелерінде қолданылады. Бұл ретте станция басқару-дың маусымдық режиміне ауыстырылады және резервтік басқару пультінен жүзеге асырылады. Диспетчер таблосына пойыздар қозғалысын және берілген станциядағы объектілер күйін бақылау сақталады.

Автономды режим диспетчерлік орталықтандыруы бар учаскелерде орналасқан, бірақ оларда диспетчерлік басқаруды жүзеге асыруға мүмкіндік бермейтін, үнемі пайдаланылатын жұмыс көлемі ауқымды станцияларда пайда-ланылады. Мұндай станцияларда барлық пойыздық және маневрлік жұмысты тұрақты басқару электрлік орталықтандыру пультінен жүзеге асырылады, бірақ диспетчер командалық қызметтерін атқарады, бұл үшін мұндай станциялар пойыздары арнайы кодтық сигнал арқылы жіберетін диспетчердің рұқсатын алғаннан кейін жөнелтіледі.

 


mylektsii.ru - Мои Лекции - 2015-2019 год. (0.009 сек.)Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав Пожаловаться на материал