Студопедия

Главная страница Случайная страница

КАТЕГОРИИ:

АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника






Табиғат қорғау шараларының классификациясы және негізгі бағыттары




Инженерлік-экологиялық шараларға шаралардың үш тобы кіреді: инженерлік, экологиялық және ұйымдық.

Инженерлік шаралар кәсіпорындардың табиғи ортаға теріс әсерлерін болдырмау немесе жұмсарту мақсатында өндірісте қолданылатын технологиялық үдерістердің, машиналардың, механизмдердің және материалдардың қазірде қолданылып отырғанын жетілдіруге және жаңаларын жасап шығаруға бағытталған. Инженерлік топқа кіретін шаралар ұйымдық-техникалық және технологиялық болып бөлінеді.

1) Ұйымдық-техникалық шаралар өндірістің, кететін газдарды және төгінді суларды тазарту үдерістерінің технологиялық регламентін сақтауға, жабдықтың жарамдылығын бақылауға және күрделі жөндеу жүргізуге бағытталған бірқатар нақтылы әрекеттерді қосады.

Үлкен аумақтарда шашырап жатқан өндірістерге қарағанда, олар тұрақтырақ жұмыс істейтіндіктен және зиянды заттардың «дүркіретіп»лақтырылуын болдырмайтындықтан, үздіксіз және ірілендірілген өндірістер ең ұтымды болып келеді. Мұндай өндірістерде технологияны лақтырындыларды төмендету бағытында жетілдірудің, тазарту қондырғыларын пайдаланудың көбірек мүмкіндіктері бар.

2) Технологиялық шараларолардың қарқындылығын анықтайтын әсер ету көздерінің көрсеткіштерін және сипаттамаларын өзгертуге мүмкіндік береді.

Инженерлік шараларды жүзеге асыру үшін өндірісті модернизациялауға, зиянды заттардың лақтырындыларын ұстап қалуға, тазартуға, оларды болдырмауға қосымша шығындарды қарастыру қажет.

Экологиялық шаралартабиғи ортаның өзін-өзі тазартуын (ластанған кезде) немесе өзін-өзі қалпына келтіруін (бұзылған кезде) қамтамасыз етеді.

Экологиялық шаралар 2 топшаға: абиотикалық жәнебиотикалықболып бөлінеді.

1)Абиотикалық шараларбиосфераның барлық құрамдас бөліктерінде өрбитін табиғи физикалық және химиялық үдерістерді пайдалануға негізделген.



2)Биотикалық шараларөндірістің әсер ету аймағындағы экологиялық жүйелердің міндет атқаруын қамтамасыз ететін жанды организмдерді пайдалануға негізделген. Оларға төгінді суларды биологиялық рекултивациялау мен биологиялық тазарту, топырақ ластану- ларын ластаушы заттарды алып шығуға және бұзуға қабілетті арнайы өсімдіктердің немесе микроорганизмдердің көмегімен жою жатады.

Ұйымдық шараларжасалынып жатқан немесе жұмыс істеп түрған өнеркәсіп жүйелерінің басқаруымен, құрылымымен, жұмыс істеуімен байланысты болып келеді, жоспарлы және шұғылболып бөлінеді.

1)Жоспарлы шараларөндірістің дамуын ескере отырып, ұзақ болашаққа есептелген. Оларға: желдердің бағыттарын жэне атмосфераны ластаулардың басқа көздерінің өзара орналасуын ескере отырып, жаңа өндірістердің орналасатын орнын таңдап алу; зиянды әсер етудің жоғары қарқыны бар кәсіпорындарды қалалардан және кенттерден қайта дислокациялау; қоқыстар мен үйінділер орналасатын жерді таңдап алу; рекреациялық аумақтарды, мәдени міндеті бар нысандарды кәсіпорындардың әсер ету аймақтарынан таза аймақтарға ауыстыру; көліктің қозғалу жолдары мен режимдерін өзгерту; санитарлық-қорғаныс аймақтарын жасау жатады.



2)Шұғыл шаралар өндірісте немесе табиги ортада туындайтын экстремалды жағдайларда қолданылады. Экстремалды жағдайлар әдетте апаттармен: ластаушы заттардың жаппай шығаруларына немесе лақтыруларына алып келетін жарылыстармен, өрттермен, құбырлардың жарылуымен ілесіп отырады. Табиғи ортадағы қолайсыз жағдайлар оған әртүрлі антропогенді үдерістер әсер еткен кезде туындап отырады. Осындай теріс әсер етуді жеңіп шығу үшін шұғыл табиғат қорғау шаралары қажет болады.

Бақылау сұрақтары:

1.Қазіргі биотехнологияның оны қолдану салаларының спецификасына сәйкес тараулары қандай?

2.Қазіргі биотехнологияның пайда болуын қандай уақытқа жатқызуымызға болады?

3.Экологиялық биотехнология деп не аталады?

4.Шаралардың қандай топтары инженерлік-экологиялық шараларға жатады?

5.Ең жаңа биотехнологиялық үдерістер дәуірі немен байла- нысты болып отыр?

6.Биотехнологияның қалыптасуының алғы тарихы қандай кезеңдерді қосады?

Пайдаланылған әдебиеттер:

1.Джусупова Д.Б Экологиялық биотехнология. – Алматы 2013

2. Джусупова Д. Б. Технологии очистки природных и производственных сточных вод.- Алматы, КазНПУ им.Абая, 2006.

3.Ақбасова А.Ж., Саинова Н.Ә Экология. – Алматы, 2003

4.Жатқанбаев Ж.Ж. Экология негіздері. – Алматы,2004

5.Аубакиров Х.Ә. Биотехнология. – Алматы,2011


mylektsii.ru - Мои Лекции - 2015-2019 год. (0.007 сек.)Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав Пожаловаться на материал