Студопедия

Главная страница Случайная страница

КАТЕГОРИИ:

АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника






Тригонометриялық нивелирлеу




Жер бетінде орналасқан пикеттің н/се нүктелердің Балтық теңізінің деңгей бетімен салыстырғанда өзіне тән биіктіктері болады.Сол нүктелердің биіктік өсімшелерін анықтаудынивелирлеу деп атайды.Нивелирлеудің бірнеше әдістері бар: геометриялық, тригонометриялық, физикалық, автоматтық, гидростатикалық, барометрлік.

Тригонометриялық нивелирлеу – еңістің өлшенген бұрышы және нүктелер арасындағы қашықтықтар бойынша биіктік өсімшені анықтау тәсілі. Ол топографиялық түсіріс, үлкен биіктік өсімшелерді анықтау кезінде қолданылады. Тригонометриялық нивелирлеу теодолит арқылы жасалады. Бұл тәсілде биіктік өсімше келесі формуламен есептеледі:h=d*tg ν. Мұндағы: d-горизонталь ара-қашықтық, ν – вертикаль (тік) бұрыш. Тригонометриялық нивелирлеу әдісін рельефі қатты өзгермелі жерлерде, көбінесе таулы жерлерде қолдану ыңғайлы.Тригонометриялық нивелирлеу әдісі

Тригонометриялық нивелирлеу әдісін рельефі қатты өзгермелі жерлерде, көбінесе таулы жерлерде нивелирлеу жұмысын жүргізгенде қолдану ыңғайлы. Бұл әдіспен нивелирлеуде жер бетіндегі нүктелердің өзара биіктіктерін анықтау үшін теодолит аспабы немесе тахеометр аспаптары қолданылады. Тригонометриялық нивелирлеу әдісінің мәні –жер бетінде А және В нүктелері берілген дейік. Енді осы нүктелердің өзара биіктігін анықтау керек. Ол үшін А нүктесіне теодолитті қойып, оны жұмыс қалпына келтіреді. Содан кейін аспап биіктігін і рулеткамен өлшейді. Ал В нүктесіне биіктігі белгілі і=ВL рейканы орналастырады.

 

69 - сурет

Теодолиттің көру дүрбісін L нүктесіне көздеп бұрышты өлшейді. А және В нүктелерінің арасындағы горизонталь қашықтық d=AC =ON. Онда .

Енді МС сызығының екі жағындағы биіктіктерді теңестіреміз. Сол жағында болса, оң жағында , яғни = , бұдан толық өзара биіктікті анықтауға болады

= + , (96)

мұнда - горизонталь арақашықтық; - көлбу бұрышы; і – аспаптың биіктігі; - көздеу биіктігі көбейтіндісін электрондық калькулятормен немесе арнаулы өзара биіктік кестесі арқылы есептейді.



Өлшеу кезінде есептеу жұмыстарының көлемін азайту үшін рельефі бірдей өзгермелі жерлерде теодолиттің көздеу дүрбісін рейкадағы аспаптың биіктігіне тең шамаға ( і= ) көздейді, онда келесі түрде болады.

(97)

Өзара биіктікті көлбеу ұзындықтар арқылы анықтағанда, келесі түрде болады.

(98)

Егер d>300 м болса, онда өзара биіктікті Жердің қисықтығы мен рефракция құбылысы ескерілетін түзетпе беру арқылы анықтайды

мұндағы , R – Жердің радиусы.

Тригонометриялық нивелирлеу теодолиттер Т30, 2Т30, Т15, Т15К, Т5, ТО5 (МЕСТ 10529-79) пен тахеометрлер ТЭ, ТД, ТВ (МЕСТ 10812-74) және шет елдік тахеометрлер Дальта 010, Дальта 020 және т.б. арқылы орындалады.


mylektsii.ru - Мои Лекции - 2015-2019 год. (0.006 сек.)Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав Пожаловаться на материал