Студопедия

Главная страница Случайная страница

КАТЕГОРИИ:

АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника






Аккумулятор батареясын ағымдағы жөндеу




Батареяны ағымдағы жөндеужылына 1 рет құрамында екі жұмысшысы бар бригадамен жүргізіледі. Жөндеуден бұрын батарея журналындағы жазбаларды мұқият тексереді, , ал РҚЖ немесе зертхананың электромеханик-аккумуляторшысы және электр қондыруды (аккумулятор батареясының қызмет көрсетуі бойынша электромеханик) пайдалануға жауапты тұлға оның элементтерінің 1/3-інен сынама алады (сонымен бірге элемент нөмірлері жыл сайын сынама алу үшін өзгереді).

Жөндеу басталғанға дейін оның көлемін анықтайды және бөлшектер мен материалдардың қажетті санын дайындайды: қалыптасқан пластина, сілтіден айырған сепараторлар, элементтен электролитті құйып алуға арналған ыдыстар мен құтылар, толық 1,18г/см электролит, 20-25л тазартылған су, қабырғаны бояуға арналған бояулар, стеллаждар, шиналар мен вентиляциялы қораптар.

Әр элементтің пластинасының күйін анықтау үшін батареялардың қызмет көрсетуі кадмийлі электродпен орындалады. Кадмийлі электрод өзімен бірге 6-8мм диаметрлі 60-80мм ұзындықтағы стерженьді немесе 4-6см2 бетті пластинаны ұсынады. Электродтың жоғарғы бөлігіне резеңкелі оқшауламамен сымды дәнекерлейді, ал дәнекерлеу орны асфальтты лакпен және оралған оқшауламалы лентамен жабылады. Қолданыста болмаған электрод алдын ала 1,18 г/см3 меншікті салмақпен екі-үш күн аккумуляторлы қышқылды ерітіндіде ұсталады. Электродты қышқылға немесе электролитке босатқанда дәнекерлеу орны мен мыс сымның қышқыл немесе электролитпен дымқылдануын бақылау қажет. Кадмийлі электродтан сымды өлшеу үшін оларды 1В-та кемінде 100Ом ішкі кедергісі бар вольтметрдің «минус» қысқышына қосады, электрод элементін электролитке пластинаға жанаспайтындай етіп батырады. Вольтметрдің «плюс» қысқышынан басқа сыммен (стерженмен) кезектесіп пайдалы және қарсы пластинаға жанасады.

Толық зарядталған батареядағы түзетілген пластина кезінде элементтердің пайдалы пластиналарының потенциалының қатынасы шамамен +2,15В-қа, қарсылары +0,15В-қа тең. 1,8В-қа дейінгі разрядталған элементтерде пайдалы пластина потенциалы шамамен 1,96-2В, ал қарсы пластина 0,16-0,2В болады. Пайдалы пластинаның қателігінің белгісі олардың потенциалының электролитке қатынасы 1,96В-тан төмен, ал қарсыларында – олардың потенциалының қатынасы 0,2В-тан жоғары болып табылады.



Өлшеудің жоғары дәлдігін қамтамасыз ету үшін кадмийлі электродтың кебуіне рұқсат етілмейді.

Ақаулы пластиналы элемент өте мұқият бақыланады, басқа белгілері бойынша (қисайту, сепараторлардың қирауы, пайдалы және қарсы пластинадағы қаспақтанудың өсу шегі) қателіктерді анықтайды.

Зарядталған батареяның әр элементінде электролит тығыздығы +15°С жұмыс температурасында ыдыстың барлық биіктігінде бірдей болу керек және 1,2-1,21 г/см3 деңгейде ұсталады, ареометрмен жоғарғы және түптік бөлікті тексереді. Бұл кезде пипетканың шығару саңылаулары (ареометр орналастырылған алмұртты түтікше) шөгіндінің ылғалдану деңгейіне дейін жетпеуі керек және электролит жинағында шөгінді пипеткаға берілмеуі керек (түбіндегі қабатты өлшеу кезінде).

Егер электролиттің ыдыстың жоғарғы бөлігіндегі және түбіндегі тығыздығы 0,02 г/см-ден артық айырмашылықта болса, оны 2,45В кернеулі батареяның толық зарядталған қабаты бойынша теңестіру керек және 0,5сағ бойы әр элементте тығыздықты нормаға дейінгі жалпы жетуімен қайталап өлшеу жүргізу қажет. Электролит тығыздығындағы айырмашылық 0,02 г/см3-тан жоғары қабат бойынша ыдыстың түпкі бөлігіндегі тазартылған судың дұрыс құйылмағанын көрсетеді. Су электролиттің жоғарысына құйылмау үшін өте мұқият бақылау керек.



Ыдыстарды ауыстыру және жөндеуді ондағы жарылу, шұңқыр және басқа да ақаулар болған кезде орындайды. Батарея жүктемесін жөндеу басталғанға дейін ЗПУ-ға өткізеді, жеке қажеттіліктер шинасынан ажыратады және сақтандырғыштарды алады. Екі полярлықтың пластиналарының қорғасын құлақшаларын кеседі, оларды ыдыстан суырып алады және сыйымдылықтағы тазартылған сумен (бөлек пайдалы және қарсы) кедергі жасайды. Ыдыстан шланга көмегімен алдын ала дайындалған бөтелкеге грушамен құйылады; одан соң ыдысты жөндейді.

Бұл кезде пластинаны дұрыс пайдаланған кездің өзінде салыстырмалы түрде қисаю, сілтілену, қаспақтанудан жылдам тозады. Бұдан басқа, пайдалы пластинаның қызмет көрсету мерзімі қарсы пластинанікінен екі есе аз.

Пластинаны ауыстыру келесі ережелерді сақтай отырып орындалады: бір полярлы жаңа және ескі пластиналарды бір элементте қоюға болмайды; қарсы пластинаны ауыстыру кезінде элементтің барлық пайдалы пластиналарын ауыстыру қажет; арнайы қабырғалық пластиналар орнына қарапайым қарсы пластинамен ауыстыруға болмайды. Көп көлемдегі пластинаны ауыстырғанда оны жаңасымен ауыстырған жөн, ал ескілерін артық сапада қолданады.

Пластинаның барлық кешенін ауыстыру қажеттілігінде мақсатқа сәйкес дұрыс емес батарея элементтерін кеседі, пластиналарды сорттайды, түзетілгендерін тазартылған сумен жуады және олардың элементтерінің мүмкін санын жинақтайды. Қалған элементтерді алдын ала қалыптасқан пластиналардың жаңасынан жинайды. Ыдысқа пластинаны орнатудан бұрын жоғары сапалы дәнекерлеумен қамтамасыз ету үшін олардың құлақшаларын металл щеткамен тазалайды.

Аккумулятор батареясын тексеру кезінде электролиттің барлық элементтерінің кернеуін, тығыздығын және температурасын өлшейді.

Батареяның элементтерінің кернеуін 3В шкаласындағы оқшауланған пластинада қондырылған вольтметрмен өлшейді, вольтметр шығаруларымен байланысқан екі конус электродта қатаң бекітіледі әрі электродтар аралық арақашықтық элемент аралық байланыс пен жолақ аралық арақашықтыққа тең. Мұндай құрылым өлшеу кезінде вольтметрді батарея шығаруларына ыңғайлы әрі қауіпсіз жалғауға мүмкіндік береді.

Аккумулятор батареясының жалпы кернеуі әр элементте тұрақты заряд астында 2,15В деңгейде тұруы тиіс. Осы немесе басқа жағында бөлек элементте кернеудің ауытқуы батареяның қалыпсыз режимдегі немесе элементтің зақымдану (пластина аралық тұйықталу, пластинаның сілтіленуі және т.б.) жұмысын көрсетеді. Осындай элементтер үшін тұрақты бақылау қойылады және қажет кезінде оларға жөндеу жүргізіледі.

Электролит тығыздығы мен температурасын ареометр мен термометрге сәйкес жүйелі өлшеп тұрады.

Электролиттің және тазартылған судың зиянды қоспаларын, әсіресе, күшті тозу мен пластинаның зақымдануын болдыратын жоғары құрамды темір, марганец хлоры мен мысын анықтау үшін химиялық талдау батареяның өздігінен зарядталуын жоғарылатады және сепараторды бұзады. Мұндай талдауды химиялық зертханада жүргізеді.

Қалыптасқан батарея сыйымдылығын тексеру металл немесе 10-сағаттық разряд тогына тең тұрақты ток шамасы бойынша сұйық реостатта толық зарядталған батарея разрядымен жүргізу қабылданған. Осындай разрядты ток үшін А сағ-тағы батареяның номиналды сыйымдылығы электролиттің +25°С температурасында кепілдендіреді; егер тексерілген электролиттің температурасы одан ерекшеленетін болса, онда батарея сыйымдылығы келесі формуламен +25 °С температураға келтіріледі:

 

, (2.20)

 

мұндағы t разряд кезіндегі электролиттің орташа температурасы, °С; Сг - t температурасында фактілі алынған батарея сыйымдылығыА сағ; 0,008 – температуралық коэффициент.

 

Батареяның келтірілген сыйымдылығы төлқұжатта көрсетілген зауыттық мәліметпен сәйкес келуі керек, ал 10 жыл пайдаланғаннан соң - алғашқыдан 70%-дан азын құрайды.

Өлшеу үшін разряд кезінде кемінде 0,5 классты амперметрмен және вольтметрді қолданады; разрядты тогының, электролит тығыздығының және оның температурасының шамасының жазбасын тең уақыт аралығы (1сағ-тан аспайтын) арқылы жүргізеді.

Батарея разряды батарея өзінің кепілдендірілген сыйымдылығын жоғалтпағанша немесе элементтердің көбісі 1,75В-қа дейін (ең терең разряд тіпті бөлек элементерге рұқсат берілмейді) түспегенше жалғасады. Кернеу алу кезінде элементтердің бірінің 1,85В-қа дейінгі кернеуін әр 15 мин сайын өлшейді, 1,8В-қа дейін кернеу алу кезінде разряд соңын ұстау үшін (элементтегі кернеу 1,75 В) кернеуді бақылауды үздіксіз жүргізеді. Қандай да бір элементтің сондай кернеуіне дейінгі разряд кезінде басқа элементтердің кернеуін тезірек өлшейді және барлық батареяны разрядты тізбектен ажыратады. Өлшеу нәтижесі бойынша батареяның фактілі сыйымдылығын (фактілі разрядты токты разряд уақытында өткізу) есептейді және қалған элементтерді анықтайды. Егер батарея кепілдендірілген сыйымдылығын бермесе, онда бөлек элементтерді өлшеуге тура келеді және олардың кернеулерін өлшеумен қалып қойғандарын анықтайды. Тозған топтарды кадмийлі электродпен табады.

Стартерлы аккумулятор батареясы, қозғалмалы тартылым қосалқы станциясы үшін 1,7В-қа дейінгі ең нашар элементте (10-сағатты разрядты ток кезінде) кернеу алу кезіндегі разрядтың аяқталуына рұқсат етіледі.

Аккумулятор батареясының қызмет көрсетуі кезіндегі техникалық қауіпсіздік және еңбекті қорғау. Батареяны ағымдағы немесе күрделі жөндеуде жұмыс үкім бойынша орындалады. Ағымдағы пайдалану қатарында (батарея параметрлерін өлшеу, тазартылған суды құю және т.б.) жұмысты тартылым қосалқы станциясында қызмет ететін оперативті-жөндеу жұмысшысының жалғыз өзі жүргізуі мүмкін.

Үйлестіру-тарту вентиляцисын зарядтан бұрын қосады және газ жоғалғаннан кейін сөндіреді (заряд аяқталғаннан кейін 1,5 сағаттан кешіктірмей).

Аккумуляторлы ғимаратта болуы керек нәрселер:

- электролиттің түзілуі және оны ыдысқа құю үшін әйнек немесе фарфорлы шүмекті 1,5-2л сыйымдылықты сапты аяқ (немесе құмыра);

- сілтілі батарея үшін соданың бейтараптандырушы ерітіндісі (5%) қышқылды және борлы қышқыл немесе сірке су эссенциясы үшін (судың 8 бөлігінің бір бөлігі).

Электролитті, тазартылған сулы және бейтараптандырғыш ерітінділі барлық ыдыстарда сәйкес жазбалар жапсырылуы тиіс (заттың атауы мен пайыздық құрамы).

Қышқылды тиісті тығыз тығынды, атауы жазылған биркасы бар әйнек бөтелкеде сақтайды. Қышқылды бөтелкелер батареяны пайдалану үшін қажетті көлемде және аккумулятор батареясы кезінде бос бөтелкелер бөлек ғимаратта сақталады. Бөтелкелер себеттің немесе ағаш тордың еденіне қойылады.

Қышқылды немесе сілтілі әйнек бөтелкелерді міндетті түрде екеулеп әкеледі. Бөтелкені себетімен бірге арнайы ағаш жәшікте тұтқамен араластырады немесе бөтелке себеттің 2/3 биіктігінен шығып тұратын ортасында саңылауы бар және торлы арнайы зембілмен апарады.

Электролитті дайындау кезінде қышқылды жайлап (ерітіндінің интенсивті қызуының жоғалуында) тазартылған сулы фарфорлы сапты аяқтан немесе жылу ұстағыш басқа ыдыстан жіңішке ағыспен құяды. Бұл кезде электролит барлық уақытта әйнек стерженмен немесе түтікшемен яки қышқылға төзімді пластмассадан жасалған бұлғауышпен араластырады. Қышқылға су құйып, электролит дайындауға тыйым салынады.

Қышқылмен және сілтімен жұмыс кезінде костюм (қышқыл үшін қылшық жүнді және сілті үшін мақта қағазды), резеңке етік (шалбар астынан) немесе галош, резеңке фартук, қорғағыш көзілдірік және қышқылға қарсы резеңке қолғап кию керек.

Қышқылмен, сілтімен немесе қорғасынмен орындалатын барлық жұмыстарды электр қауіпсіздік бойынша IV топпен арнайы оқытылған тұлға жүргізуі тиіс . Аккумулятордағы жұмыс аяқталғаннан соң қол мен бетті мұқият жуып, ауызды шайқау керек.

Аккумуляторлы ғимаратта пластинаны дәнекерлеу бойынша жұмыстар келесі шарттардың орындалғанда жүргізіледі:

- дәнекерлеу заряд аяқталған соң кемінде 2 сағаттан соң рұқсат етіледі. Тұрақты зарядталу әдісі бойынша жұмыс істейтін батарея жұмыс басталғанша разряд режиміне 2 сағ бұрын өткізілген, ғимарат жұмысы басталғанға дейін 2 сағат бойы желдетілген болуы керек;

- дәнекерлеу кезінде ғимаратты үздіксіз желдетіп тұру керек;

- дәнекерлеу орны отқа төзімді қалқанмен қалған батареялардан сақтайды;

- пайдалану және аккумулятор батареясын жөндеу бойынша нұсқауға сәйкес жұмыс режимі анықталған және қорғасынмен уланудан құтылудың байланыстарымен қауіпсіздік мөлшері қабылданған болуы тиіс.

 


mylektsii.ru - Мои Лекции - 2015-2019 год. (0.009 сек.)Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав Пожаловаться на материал