Студопедия

Главная страница Случайная страница

КАТЕГОРИИ:

АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника






Тоқыма материалдардың бояуға тұрақтылығы




Киімді шартты экспплутация бойынша тоқыма маталарын сынаған кезде жарық, ылғал, температура, механикалық күш және әр түрлі химиялық реагент әсер етеді, яғни нәтижелі қозғалыс, жарық, ауа, жуу, үтектеу, терлеу, химиялық тазарту, қыру және т. б. нәтижеиің арқасында физико-химиялық өзгерістер болады.

Матаның тозуға төзімділігі.Матаның тозуға төзімділігі деп- оның көптеген тоздыру факторларға шыдамдылық қасиетін айтады. Пайдалану барысында киімді жарық күн, үйкеліс қайта -қайта созу, бүктеу, сығу, ылғал мен түп жеріне химиялық тазалау ж/с т.б әсерлерге түсіп сыналады. Механикалық, физико - химиялық және бактериялық әсерлердің күрделі комплексі матаның біртіндеп босауына содан соң жүндік сипаты бұйымның қолдану мақсаты мен пайдалану жағдайына байланысты, яғни жуғыш заттардың ерітіндісінде қайнатқанда ауадағы оттегінің әсерінен це-ллюноза тотығынды да талшықтардың мықтылығы кемиді. Әлсіреу кезінде матаға түсетін механикалық әсердің және үтіктеген кездегі қызғыш металдың әсері матаның босануына, сууына және тозуына алып келеді. Терезенің гардиналары мен перделері жарықтың күшею жерінен мықтылығын жоғалтады. Жуған кезде немесе химиялық тазартқышпен тазартқан кезде үйкелістің немесе химиялық заттардың әсерінен олардың күн сәулесі көп түскен жердің ыдырап кетуі мүмкін. Сырт киімдердің тозуы көбінесе үйкелістен болады. Үйкелістің бастапқы кезеңінде көптеген тоқыма материалдарында пиллинг байқалады.

Құрылымдық боялған талшықтар және жіптер, яғни матаның түрін өзгертеді. Түрі, түртүсті, қайнатылған су сабынның ерітіндісі кебу және сулан сүрту, үтіктеу, химиялық тазарту т. б: химиялық физикалық комплекстің қозғалыстарын әр матаның түріне қарап орналастырады. Әр түрлі материалдар үшін химия физикалық комплекстіц әсері тәуелді белгілеу ге және эксплуатация жағдайына байланысты жасалады. ГОСТ 7780-78 зығыр маталары үшін, ГОСТ 7913-76 мақта маталары үшін, ГОСТ 7779-75 жібек маталары үшін, ГОСТ 23433-79 химиялық талшықтардан жасалғаи маталар үшін, ГОСТ 13527-78 жүн маталары үшін, ГОСГ 2351-88 тоқыма кездемелері үшін.



Алғашқы бояудың өзгеріс дәрежесін анықтау үшін белгілі бір шкалада сүр эталонның боялу белгісі белгіленген. Олар бес түрлі сұр үлгіден тұрады, әр түрлі дережедегі қарсыластылығы аралығындағы қара үлгі әрқашан барлық түрі үшін және үлгілер ақшыл бояудан құралады. Екінші бояу шкаласын белгілеу үшін әр түрлі дәрежедегі ақ маталарды бояу б.с.с түрлі үлгіден тұратын әр түрлі дәрежедегі қарсыластығы аралығындағы ақ үлгі әрқашан барлық түрі үшін және сұр түсті бояулы үлгі белсенді болады. Әр түрлі қарсыластағы ақ түсті үлгімен біркалыпты түр үшін және сұр түстегі әртүрлі жақындықтағы бояу көрсетеді. Әр түрлі эталондық үлгілер белгілі бір санының баллдық жүйесімен анықталады (0-5). 5- бұл ең жоғарғы бояу тұрақтылық дәрежесі, ал 0-ентөменгі бояу тұрақтылық дәрежесіи көрсетеді.



Сәуленің және күн құбылыстарының өзгерген алғашқы бояудың өзгеру дәрежесін кек эталондық бояудың шкаласы көрсетеді, ол жүн матасы үшін сегіз сызықтан тұрады, ол дегеніміз бояу түстерініц әр түрлі тұрақтылық дәрежесін көрсетеді. Ол 1-8 баллдық жүйеде бағаланады.

Жарықтың тарауы кезінде эталон шкаласына сәйкес келетін сұр фонда бір бағытта және бір сызықтықта бояудың тұрақтылығын бағалайды. Бояудың тұрақтылығын сыналғаннан кейінгі және сыналғаннан бұрынғы үлгімен, сонымен қатар ақ матаны және аралас матаны сұр және көк эталондар шкапасында бағалайды.

Ол реңді, түрді, тазалық немесе қиылысу арқылы бояуды өлшейді. Мысалы: К-ол бояу көк болды, Ж-ол бояу жасыл болды, Қ- ол бояуы қызыл

болды.т.б.

Тоқыма материалдардың бояуға тұрақтылығы үш топқа бөлінеді:

1. әдеттегі, қарапайым боялған

2. берік боялған,

3. өте берік боялған

Зығыр маталары үшін екі топ белгіленген:

1. берік,

2. өте берік

Бояу беріктігінін, нормалары әр түрлі әсерлерді орнықтыруда стандартты сәйкестендірілген. Мұнда жүннен басқа барлық материалдар түрлері келтірілген.

 

Бақылау сұрақтары:

1. Матаның тозуға төзімділігі дегеніміз не?

2. Құрылымдық боялған талшықтар және жіптер?

3. Тоқыма материалдардың бояуға тұрақтылығы қанша топқа бөлінеді?

Әдебиеттер:

1. Тігін өндірісінің материалтануы: жоғарғы оқу орнының студенттеріне арналған оқулық/ Б.Р. Рысқұлова, А.Ж.Құтжанова/ Алматы: 2011ж

2.Құтжанова А.Ж., Таймурзаева Н.О. Мақта мата өндірісінің жалпы технологиясы. Астана: "Арман ПВ" баспасы, 2008-246 бет.


mylektsii.ru - Мои Лекции - 2015-2019 год. (0.005 сек.)Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав Пожаловаться на материал