Студопедия

Главная страница Случайная страница

КАТЕГОРИИ:

АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника






Нім анализінің сандық айыруды білдіретін әдістері




Айырма әдістерін мынадай жағдайларды анықтау қажет болғанда қолданады:

- Бағаланушы үлгілер арасында айырмашылық бар ма;

- Бағаланушы үлгілердің арасындағы сандық айырмашылықты анықтау;

- Дегустаторлардың сенсорлық қабілеттері.

1. Айырма аналитикалық әдістер

Айырма сапалық әдістер мынадай сұраққа жауап береді: бағаланушы үлгілер арасында сапа көрсеткіштерінің біреуі бойынша (дәмі, иісі, консистенция және т.б.) айырмашылық бар ма; бірақ мынадай сұраққа жауап бере алмайды: үлгілер арасында айырмашылық қандай.

Бұл әдіске жатады:

- жұптық салыстыру әдісі – дегустатор құпия жасырылған сынамалардың 6-8 жұбын бағалайды.

Бір жұпқа өзара ұқсас 2 сынаманы салады. Барлық жұптарда бір сынаманы ұсынады, бірақ еркін рет бойынша. Мысалы, АВ, ВА, ВА, ВА, АВ, ВА, АВ, АВ.

Бағалаушы әрбір жұпта белгілерінің білдіруі бойынша жоғары дәрежелі сынаманы анықтауы қажет. Дұрыс жауап берудің ықтималдығы- 50%.

Әдіс дегустаторлардың сенсорлық қабілеттерін тестілеуде қолданылады. Жұптық сынама құрамында 1 қатеге ғана рұқсат етіледі. Жұптық салыстыру әдісін қайсы өнім артығырақ екендігін анықтауда да қолданылады;

- үшбұрыштық әдіс (треангуалды) – үш кодталған сынаманың ішінен екеуі бірдей болып келгендегі ерекше сынаманы таңдаудың органолептикалық әдісі.

Бағалаушыға 3-тен 7-ге дейін үшбұрышты құрастырылымдарды ұсынады. 7 үштік сынамаларды 2 рет қателесуге рұқсат етіледі. Ұсынылатын сынамалардың берілу мүмкіндігі: ААВ, АВА, АВВ, ВАА, ВАВ, ВВА;

- "дуо-трио" әдісі – стандартты сынамамен кодталған 2 сынаманы салыстыра отырып бағалаудың органолептикалық әдісі.

Екі үлгіні 6-7 жұптық сынама ретінде құрастырады. Ұсынылатын сынамалардың берілу мүмкіндігі: А-АВ, А-ВА (мұндағы А – стандартты сынама).

Үшбұрыштық және «дуо-трио» әдістерін сапаның бөлек көрсеткіштері бойынша аз білдірілген ерекшеліктерді анықтауда және дегустаторларды іріктеуде көп қолданылады [21,24].



Бұл екі әдіс жұптық салыстыру әдісімен салыстырғанда нақтырақ болып келеді.

Сынамалар саны көп болған жағдайда органолептикалық талдаудың сенімділігі ықтималдық теориясы көмегімен дегустациялық парақтарды өңдеу арқылы жүзеге асады.

Жұптық және үшбұрыштық органолептикалық талдау әдістерінде органолептикалық талдаудың сенімділігі ықтималдық теориясы көмегімен дегустациялық парақтарды өңдеу арқылы жүзеге асады;

- "екеуден бесеу" әдісі – 5 кодталған сынамалар ретінде ұсынылған, соның ішінде үшеуі-бір үлгілі, ал қалған екеуін сәйкесінше екі топқа жіктелген бірдей сынамаларды анықтайды.

Ұсынылатын сынамалардың берілу мүмкіндігі: АВАВВ, АВАВА, ВАВВА.

Әдісті үлгілердегі аз білдірілген ерекшеліктерді анықтауда және дегустаторлардың тренингінде және дайындығында оқытылым ретінде қолданылады.

Бұл әдіс жұптық және үшбұрыштық талдау әдістерімен салыстырғанда әлдеқайда тиімді, бірақ өте күрделі. Сонымен қатар, бұл әдісті қолданғанда дегустаторлар тез шаршайды, сондықтан «екеуден бесеу» әдісін аз қолданады.



- деңгейлік әдіс (реттік) – бұл әдісті жүргізгенде дегустаторға бағаланушы ерекшелік қарқындылығының өсуі немесе төмендеуі бойынша кодталған шашыраңқы күйде орналасқан үлгілерді бір ретпен орналастыруы қажет.

Бұл әдісті өнімнің сапасын бағалауда, дегустаторлардың көру сезімталдығын сынағанда қолданылады [2,3,6].

Берілген әдіс бойынша салыстыру қандай да бір стандартпен емес, тікелей үлгілер арасында жүргізіледі. Әдіс қарапайым, тез қолданылады, көптеген үлгілер санын жылдам уақыт аралығында талдауға мүмкіндік береді.

Әдіс үлгілер арасындағы ерекшеліктің мөлшерін көрсетпейді. Бұл тестті максималды қызығушылыққа ие өнімдерді оларды әрімен қарай басқа да әдістермен дәл анықтау үшін қолданылады.

Сандық айырмалық әдістер – белгілі қасиеттің қарқындылығын немесе өнімнің сапа деңгейін бағалауға мүмкіндік береді [24].

- Сұйылту индексі әдісі – үлгілерді сумен сұйылта отыра олардың түсі, дәмі және иісі қарқындылығының өзгеруін анықтайтын органолептикалық әдіс, әдісбойынша үлгілер сатылық сұйылту ретімен беріледі.

Өнімге дәмдік немесе ароматты затты енгізгенде сұйылтуды ағымдағы өніммен жүргізеді. Әдіс екі өлшемді анықтайды: сезіну шегі және тану шегі.

Әдіс өнімнің қандай да бір стимулын белгілі бір фактор (мысалы, өндіру, сақтау шарттары және т.б.) бойынша бақылауға және сол өзгерістерді сол фактордың динамика факторларын білдіруші сандарға әсер етуін көрсететін абсолютті сандарды білдіруге мүмкіндік береді;


mylektsii.ru - Мои Лекции - 2015-2019 год. (0.005 сек.)Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав Пожаловаться на материал