Студопедия

Главная страница Случайная страница

КАТЕГОРИИ:

АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника






Тапсырма N 3




1.3.Жоғары температурадағы ерітіңділердің кристалдануьш ок?>ггу

Берілгеи жұмысқа алдымен термиялық талдау өдісімен жөне практикалық жағдайда бір-бірінде ерімейтін қатгы күйдегі компонент-терден түратьш қосарланған жүйенің балқу температурасы арқылы тұргызылатьш диаграммамен танысу керек.

Жоғары балқу температуралың жүйені оқьггу үшін термопараны қолданамыз. Бүл термопара екі металдьж, сымнаи түрады. (1) және (2) бұл екі сым (5) нүктеде біріккен. Бұл екі сымды бір-бірінен фарфорлы немесе шыны трубкалармен (7) бөліп тастаймыз жене оларды сыртқы фарфорлы немесе металдық ьздысқа (6) саламыз. Сол кезде біріктірілген жері ыдыстың түбіне тимей тұруы керек. Сымның теменгі жағьш сыртқа шығарьш, біріктірілген суық жерді (4) еріл жатқан мүзға (3) саламыз. Пайда болатьш ЭҚК біріккен жердің ыстық және суық температуралар арасындағы айырмашылығьша пропорционал, ҚК-ті милливольтметрмен (8) немесе екі нақты теңестіру (компенсациялық) әдіспен елшейміз (1-сурег).

Таза затгардың белгілі балқу температурасы арқылы термопараны бір деңгейге (градуирлейміз) келтіреміз. Термопараны бір деңгейге келтіріп калибрлі фафик түрғызамыз. Абсцисса осіне таза затгардың шьшайы балқу температурасын, ал ордината осіне кристалдану кездегі милливольтметрдщ көрсетуін жазамыз. Алынған нүктелерді бір-бірімен қосатьш түзу прибордың температурасьшың шьшайы мағьша-сьш керсетеді. Калибрлеу үшін әдегге металды қолданады, түздар және органиалың затгардың кейбіреулерінің балқу температуралары төмеңде көрсетілген:

 

Заттар Zn Fb Sn   KNO, NaNO, Наф­талин Дифе НИЛ C2H4OH
Балқу тем­пературасы, °С 41,9

Керекті температурадт.1 затгы таңцап алғаннан кейін, оны тигелде немесс пробиркаларда балқыгамыз да, суьшу температура-сьшың өзгеруін жазып отырамыз. Суыну қисығында кристалдану температурасьш көрсететін бір нүктені жазьш аламыз да, сол арқылы калибр лі қисық тұрғызамыз (2-сурет).



Жүмыстың орьшдалу реті:

Гальванометрге немесе екі жақты теңесу (компенсацияльж,) тізбекке қосылған термопара арқылы түзды немесе металдық қоспалардың температурасьш өлшеу керек. Зертгелетін түзды немесе металдык қоспаны фарфор тигелге саламыз. Тигельді альш электрлі пешке саламыз да, пешті іске қосамыз, қоспаны ең жоғарғы балқу температурасына жеткізбей ерітіп аламыз. Қоспаны қозғап жіберіп, пешті өшіреміз де қоспаға термопараның ыстық біріккен жерін саламыз.

Термопараны штативке альш бекітеміз. Бір ескертетін меселе, ол термопараның үштары қоспаның ішінде болуы тиіс, өйткені термопараның үштары тигельдің түбіне сөл-ақ жешей жөне тигельдің қабырғаларына тимей тұруы қажет. Ерітінді суына бастағанда, гальванометр және басқа прибордың көрсетуін, 30 сек уакһгг аральны өткен сайьш жазьш альш отырамыз. Бақылаушьшың бірі уақытқа өрі приборға қарап бақылап отырады. Сонан соң пешті қоспа балқыганша қатгы қыздырамыз жөне пештен термопараны аламыз. Қоспасы бар тигельдік пештен альш жене оның орньша басқа келесі қоспаны қоямыз. Ары қарай жүретін операцияларды қайтадан оқьш аламыз.

Қоспаның салқыңцаған кездегі тұрғызылған қисығынан басқа, таза компоненттердің салқывдаған кездегі қисығьш да түршзу керек.



Барлық қоспаларды зертгеп болғаіі сон олардың уақыт бойынша координатасы арқылы салқьшдау қисығьш милливольтметрдің керсетуі бойьшша түрғызамыз. Бұл салқыңдау қисығьшда қоспаның кристадцануьш көрсететін нүктелерін белгілейміз. Бұл бір вариантгы процестер үшін шамалы ауытқыған қисықтар (таза заттың кристалдануы немесе эвтектикалық кристалдануы) және екі вариашты процестер үшін сының-сьшың қисықтар болады. Термопараның калибрлық кисықтары арқьиіы нүктенің температурасьш аньшгаймыз, ол температура өрқайсысы қоспаның кристалдануы көрсетуі керек.

Талдау нәтижесіңде алынған мәндермен жүйенің күйі туралы диаграммасьш түрғызамыз. Абсцисса oci бойьша қоспаның қүрамьш, ал ордината бойынша бастапқы кристалданған температураны және кристалдану эвтектикасьш орналастырамыз.

1.4.Жүйеиің KN03=NaN03 Балку диаграммасьш тұрғызу. Бүндай жүйелердің (KNOj-NaNOj) температурасьш консташталган мысты термопарамен елшейді. Берілген коспадағы металдардың электр қозғаушы күші (ЭҚК) ыстьж. және суық түйістердің температура-ларьшың айырымьша тура пропорционал болады. Термопараның ЭҚК реохордпен компенсациялады. Реохордты аккумулятордың бсретін кернеуімен күштендіріп отьфацы, өйгкені токтың багьпы аккумулятор беретін токтың бағытьша кері болуы шарт. Рехордгагы жылжымалы түйінді қозғалта отьфьш, зерттелетін ЭҚК компенсацияланган кезде, гальванометр токтың жоқтыгьш көрсетеді. Егерде термопараның ЭҚК-е өте аз шама болатын болса, онда косымша реостат және магазин кедергісін қосады, өйткені ЭҚК белгілі аз шамаға өзгерту компеисаішяға өте кджет. Реостат болмаса магазин кедергілері аркылы компенсациялау, алдымен Вестон элеменгі арқылы елшенеді, өйткені элементгің ЭҚК (Е _з=1,013Ь) бірқальшты болады.

Сонан соң Вестон элементінің реохордтағы компенсацияланган мәнін жазьш альш болтан соң, KNOj-NaNOj жүйесінің ЭҚК өлшеуге кірісеміз.

Жүмыстың барысы:

Бұл жұмысты істеуден бүрьш KNO3 және NaNOj тұздардың өртүрлі пробиркадағы кұрамьш білуіміз керек. Мысалы, былайша

 

Пробирка саны
NaNO,, %
KNO3, %

Алдымен термапараның суық жагьш еріген мүзға сальш Вестон элементінің ЭҚК компенсациялап алуымыз керек. Содан соң пробиркадағы KNO3 түзьшың салмағын біле отырьш термопараға саласыз. Алдьш ала штативтегі орналастьфтан пробирканы тигель пешіне жайлап түсіреміз, сонан соң тигель пешін токқа қосады. Пробиркадаты қатгы фаздың (түздың) балқыған температурасьш белгілеп, пешті өшіреміз да, магазин кедергісі арқылы (реостатгағы сымды езгертпейді) ең жс^арғы балқу температурасьша сәйкес келегін магазин кедергісін табуымыз керек. Барлық жатдайда өлшеу мезгілі 30 сек. болады. Өлшеу мезгілінде түздың кристалдану температурасьш жазьш, канша уақыт өткенін белгілеп график тұрғызу қажет. Салқындату графигі (ординат бойьша —уақыг, ал абсцисса бойьша реохордтың линейкадаты компенсация кезіндегі көрсеткіші (см)) былай альшады:

Абсцисса бойьша 1-2 мм 15 сек уақыт көрсетеді, ал ординат бойында 1 мм реохордтың 1 мм сызгышы 1-2 мм сэйкес келетін болу керек.

Жогарыңаты алынган температура-уақьгг мендері екі түздың диаграммасын температура-құрамы арқылы түрғызуға болады.


mylektsii.ru - Мои Лекции - 2015-2019 год. (0.008 сек.)Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав Пожаловаться на материал