Студопедия

Главная страница Случайная страница

КАТЕГОРИИ:

АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника






БАЗ-дың дерматологиялық әсері.




БАЗ-дың дерматологиялық әсері өте қиын мәселелер туғызады және қазіргі кезде зерттеулердің ең маңызды нысаны болып табылады.

Негізгі дерматологиялық мәселелер жұмыс барысында БАЗ-дың ерітіндісінен дененің қорғалмаған жерлерінің жанасуымен байланысты.

Олар әртүрлі тазалайтын зат, сонымен қатар кесуге қатты сұйықтық, прокатканың майлы майғындары және т.б ретінде қолданылады, әдетте эффект денені әртүрлі дәрежеде тітіркенуіне әкеледі, кей кезде аллергиялық реакциялар да болады.

Дененің тітіркенуі БАЗ-дың тікелей әсерінен туады, ал аллергиялық реакциялар БАЗ-дың композициясындағы қосымша өнімдердің қатысуымен активтеледі. Ең ауыр аллергиялық реакция ретінде жақсы танымал болған мысалдың бірі – «маргарин ауруы» деп аталады. Ол 1960 жылдары Нидерландыда табылған болатын.Кейін бұл ауруды туғызатын БАЗ-дың жаңа түрінде болатын қосымша өнімдер екені белгілі болды, ол - БАЗ пісіргенде майдың шашырауы аз болсын деп маргарин құрамына қосылған зат болатын.

Бұл БАЗ судың тамшысын жұқа дисперстік күйінде сақтап қалады. БАЗ-дың құрамындағы сенсибилизирлеуші агент айқын электрофильдік қасиет көрсетеді екен. Нуклеофильді топтармен реакция кезінде белоктардың денатурациясы жүреді, сондықтан бұл затты организм бөгде антиген ретінде қабылдайды.

Маргарин өндірісінде қолданған БАЗ-да реакцияға түспеген аралық өнімдердің айтарлықтай мөлшері болады, (малеин ангидридтің туындылары), олар организмге түскенде белоктардың амидін немесе тиолидті топтарының әрекеттесуімен циклдердің ашылуы жүреді.

БАЗ-дың денеге физиологиялық әсері әртүрлі дерматологиялық және биофизикалық әдістермен зерттеледі, ол дененің сыртқы бетінде басылып, оның қорғалу қызметінің мүйізді қабатымен жасушаның терең базальді қабатына дейін зерттеледі. Терінің дара сезгіштігі және сезетін түйсіктерімен және тәжірибемен тіркеледі. Теріге жеңіл әсер ететін БАЗ қатарына көп атомды спирттер негізіндегі БАЗ (мысалы, алкилглюкозидтер, цвиттер-иондық БАЗ), (бетаиндер, амидбетаиндер) және изетионаттар жатады. Осы БАЗ-ды косметикалық заттарда жиі қолданылады.



БАЗ-дың гомологтық қатарында гидрофобтық радикалдың белгілі-бір ұзындығына теріні максималды тітіркендіретін әсер байқалады. Мысалы, алкилглюкозидтерді салыстырмалы зерттегенде 8, 10, 12, 14 және 16 көміртек атомы болатын алкилдің радикалдарында теріге максимальды әсер ету С 12 туындылары үшін айқындалды. Сондай максимальды эффект БАЗ-дың биоцидті активтілігін зерттегенде байқалады.

Бұл деректер БАЗ-дың мукоздық жарғаққа немесе сәйкесінше бактериалдық бетке әсерінен болатын биологиялық реакциялар БАЗ-дың жоғары беттік активтілігінен және жоғары концентрациялы молекулалық ерігіштігінен болатынын көрсетеді.

БАЗ-дың гидрофобтық «аяқтарының» тізбегінің ұзындығының өсуі, оның беттік активтілігінің жоғарылауына және МТДК азаюына, яғни БАЗ-дың молекулалы ерітіндісінің азаюына әкелетіндіктен гомологтық қатарда көміртек тізбегінің белгілі-бір ұзындығында экстриумы (полярлы топты мұнда бірдей деп қарастырады) болады.

Салыстырмалы түрде жұмсақ БАЗ-ға спирттердің этоксилаттары жатады, бірақ олар теріс әсер ету жұмсақтығы жағынан көп атомды спирттердің негізінен болатын иондық емес БАЗ-дан алкилглюкозидтерден кейін орын алады.



Соңғы жылдардағы зерттеулер спирттердің этоксилаттарынан дерматологиялық эффектісі БАЗ-дың өзі емес оның сақталу үдерісінде болатын тотығу өнімдерімен әсерін болатынын көрсетті. Барлық этоксилденген өнімдер полиоксиэтилендік тізбекте эфирлі оттекпен байланысты метилен қатарының автототығуымен гидропероксидтердің түзілетіні байқалады. Мұндай гидропероксидтер шамалы ғана тұрақты, сондықтан оларды бөліп шығару қиын болады. Алайда ООН–тобы бар гидропероксид және екіншілік атомды көміртекпен гидрофобтық «аяқтардың» салыстырмалы түрде тұрақты және бір жыл ішінде Н – алкилэтоксилаттың сақталуынан кейін 1% мөлшерінде бөлініп алынды.

Бұл зат теріге қатты тітіркену әсерін тигізеді. Теріні тітіркендіруі осындай тотығудың басқа өнімі - альдегид, төменде көрсетілген.

Бұл альдегид тұрақты емес, оның әрі қарай тотығуы полиоксиэтилен тізбегінің айырылуына және формальдегидтің және басқа да өнімдердің түзілуіне әкеледі. Екі альдегид те (БАЗ-дан алынған және формальдегид) теріге және көзге тітіркену әсерін болдырады.

CnH2n+1(OCH2CH2) m+1 CnH2n+1(OCH2CH2) m – CH2CHO HCHO + ыдыраудың басқа заттары.

Этоксилденген спирттердің автототығуын бақылау үшін уақыт бойынша лайлану нүктелерінің өзгерісін өлшеу пайдалы.

19-суретте мысал ретінде С12Е5 және С12Е6 үшін тесттер келтірілген. Автототығу салдарынан 40°С сақтағанда екі иондық емес БАЗ-дың лайлануы температурасының тез азаятыны айқындалды.

 


mylektsii.ru - Мои Лекции - 2015-2018 год. (0.007 сек.)Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав Пожаловаться на материал