Студопедия

Главная страница Случайная страница

КАТЕГОРИИ:

АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника






Шаршы құрастыр» дидактикалық ойыны № 2

Біреу және көп» дидактикалық ойыны № 1

Мақсаты: «Біреу және көп» ұғымын ажырата алуға үйрету.

Тәрбиеші балалардан заттардың арасынан бір және көп заттарды табуды өтінеді. Мысалы: сағат біреу-ойыншық көп; тақта біреу-парта көп; бір аквариум-көп гүл.

Үшбұрыш үйшікке кіріп, жарықты жағып, сонда тұра бастады. Бір уақытта біреу есікті қағады. Үшбұрыш: «Бұл кім?» деп сұрайды. Шаршы көрінеді. Балалар оны атайды, егер балалар атын атауға қиналса, тәрбиеші өзі атайды. Бәрі бірге оның бұрыштарын санайды, барлық қабырғаларының бірдей екендігін атап өтеді.

Шаршы құрастыр» дидактикалық ойыны № 2

Мақсаты: Балаларды бөлшектерден бүтін бір зат құрастыруға үйрету.
Балалар ақ шаршының үстіне бөліктерге бөлінген түрлі-түсті шаршыны құрастырып қояды. Бөлшектерден бүтін бір зат жасайды. Балалар қиналған жағдайда тәрбиеші оларға көмектеседі. Шаршының қанша бөліктен тұратынын санайды, құрастырылған шаршының түсін айтады.

1-нұсқа: әрбір бала өзі жеке жинайды.

2-нұсқа: шаршыны топ болып жинайды (қайсысы жылдам?).

3-нұсқа: жеке немесе топпен, кім тез бітсе, күрделірек түрін беру.

Мектепке дейінгі ұйымдарда математика сабақтарында осындай жұмыс түрлерін жүйелі түрде жүргізетін болса, онда балалардың шығармашылық қабілеттері ғана емес, логикалық ойлау, санау, есептер шығару қабілеттері де дамитын болады.

 

 

2.2 Математика сабақтары арқылы балалардың көркемдік-шығармашылық қабілеттерін дамыту жолдары

 

Мектеп жасына дейінгі өнімді шығармашылық қызметін ұйымдастыруда, бейнелеу өнерінің сабақтары барлық жас топтарында өткізіледі. Мектеп жасына дейінгі балалар бейнелеу өнерімен жалпы топтық оқу іс-әрекетінен тыс та, ойынға бөлінген уақыт мезгілінде шұғылданады. Тәрбиеші бұл ынтаны, алынған бейнелеу дағдыларын қолдануға баланың шығармашылығын қолдап отырады.



Мектепке дейінгі ұйымдарда балалардың көркемдік –шығармашылық қабілеттерін қалыптастыру мақсатында математика сабақтарында төмендегідей ұйымдастырылған оқу іс-әрекетін қолдануға болады.

Тақырыбы: Логикалық есептер сайысы

Мақсаты: Логикалық есептерді шығара білу; шығармашылық қабілеттерін дамыту; ынтымақтастыққа тәрбиелеу.

Көрнекілігі: асық, пойыз суреті, слайд, үнтаспа, конверттер, сіріңке,

Жүргізуші: Мінеки залда тыныштық,

Естілмейді дыбыс түк.

Мұны біз де қоштаймыз,

Кешіккендерді тоспаймыз.

Ғылымдардың ғылымы,

Математика ғылымы жайында

«Логикалық есептер» сайысын

Бастаймыз!

Қош келіпсіздер, қымбатты ұстаздар мен оқушылар! Математиканың жанкүйерлері!

Бүгін біз математиканың қыр-сырымен танысып, көңілді демалып, білім күшімізді сынау үшін жиналдық! /ойын мақсатымен таныстыру/

Жүргізуші: Жас достарым мұны жақсы ұғайық

Математика ғылымы құрметтеуге лайық.

Дүниедегі құбылыстың мәніне,

Табиғаттың, қозғалыстың бәрін де,

Мүмкін емес есептерсіз түсіну

Есебіңіз дүние кілті әлі де.

/Дауыс/

Тыңдаңыздар! Тыңдаңыздар! «Логикалық есептер» пойызы №20 «Дидар» мектепке дейінгі ұйымы аялдамасына келіп тоқтады. Пойыз жолдың бірінші желісінде, абайлап сақ болыңыздар!

Жүргізуші: Пойыз де келіп қалды. Ендеше білім сапарына аттағалы тұрған қатысушыларымызды ортаға шақырамыз.

Ойыншыларымызды сынға алатын әділ-қазы алқасымен таныс болайық.



Жүргізуші: «Логикалық есептер» пойызына тегін жолдама беріледі. Оған тек бір шарт қойылады. Бұл - әр топтың сәлімдесуі. /таныстыру/

1 топ: Армысың! Сыныптасым, қарсыласым,

Арайлап ата берсін әрбір таңын.

Өздеріңмен сайысқа түсіп тұрған,

От болып, лапылдап тұр, жүрек жалын.

2 топ: Қандай сынақ болсадағы беріспе,

Әрқашан да үміткерміз жеңіске.

/Дауыс/ Құрметті жолаушылар! Пойызға отырғызу басталды. Асығыңыздар, сақ болыңыздар!

Жүргізуші: Ал ендеше біздің сапарға аттанайық. Сәт сапар тілейміз!

1-аялдама: «Математикалық эстафета аялдамасы»

Блиц-турнир

1-топ:

1. Үстелдің 4 бұрышы бар. Егер бір бұрышын кесіп тастаса, неше бұрыш қалады? (5)

2. Мектеп ауласында 18 шырша өсіп тұр. Тағы да 4 емен және 3 шырша отырғызылды. Мектеп ауласында барлығы неше шырша бар? (20)

3. Төртеуі 4 сағат шахмат ойынын ойнады. Әрқайсысы қанша сағат шахмат ойнады? (4сағат)

4. Қатар тұрған үш санның қосындысы да көбейтіндісі де 6-ға тең Ол қандай сан? (1,2,3)

5. Түнгі сағат 11-де жаңбыр жауса, 48 сағаттан соң күн шығады деуге бола ма? (Жоқ, себебі 48 сағаттан соң қайтадан түн болады)

 

2-топ:

1. Жанұяда 3 ұл бар. Әр ұлдың 1 әкесі бар. Жанұяда неше бала бар? (4)

2. 1 жұмыртқаны қайнатуға 3 минут кетсе, 5 жұмыртқаны қайнатуға неше минут керек? (3мин)

3. Бөлмеде 4 мысық отыр. Әр мысықтың алдында 3 мысық отыр. Бөлмеде барлығы неше мысық отыр? (4)

4. Екі аяғымен түрегеп тұрған адамның салмағы 50кг, бір аяғымен тұрған адамның салмағы неше кг? (50 кг)

5. Адамның 10 қолында неше саусақ бар? (50)

2 - аялдама: Тапқырлар патшалығы

Жүргізуші: Сынның да сыны бар ғой сыналатын,

Әр түрлі білім сырын ұға алатын.

Жылдамдық керек мұнда әрі өткірлік,

Сыналып әр секундпен жүре алатын.

Конверттегі тапсырма. Сендерге есептер берілген. Есептерді шешіп жауабын парақтардан табасыңдар. Есептердің мәндерін суретті жинау керек - 1 ұпай. Суретте кім бейнеленгенін шешсеңдер тағы – 1 ұпай саны қосылады.

 

2+5 2+8

 

10-5 1+1 6+1

 

3+3 5+0

1. Жанкүйерлерге сұрақ (Фокус).Таныс емес қалаға келген математик шашын алмақшы болды. Қалада екі ғана шаштараз бар, әрқайсысының өз орны бар. Біреуіне кіріп, ол оның орны лас екенін көріп, шебердің алқам-салқам киімін көріп, шашы қалай болса солай алынғанын байқады. Ал екіншісінде тап-таза, иесі мұнтаздай таза және шашы тамаша алынған екенін байқады. Аз уақыт ойланып, математик бірінші шаштаразға барды. Неге? (қалада екі ғана шаштараз болғандықтан әрқайсысы да бірін-бірі қырқады. Демек, біріншісі – жақсы шашатараз)

3 - аялдама: «Ойлан, тап!» аялдамасы. Суретте жетіспейтін фигура тауып, алдында жатқан фигуралар арасынан тауып көрсету керек.

 

 
   
   

 

4-аялдама: Пуассон есебі. Назарларыңызға өмірде жиі кездесетін практикалық маңызы бар бір есеп ұсынбақпыз. Бұл есепті кезінде француз математигі Пуассон шешкен екен. Сондықтан, бұл есеп Пуассон есебі деп аталады.

Бір ыдысқа 3л, екінші ыдысқа 5л су сияды. Осы ыдыстарды пайдаланып, 4л. суды қалай құйып алуға болады?

5 – аялдама: 6*6 аялдамасы: Алдарыңда іші әріпке толы квадрат. Бұл әріптерді оңнан солға, солдан оңға, төменнен жоғары, жоғарыдан төменге қарай әріптерді қоссаң математикалық мағынасы бар сөздерді табасың. Бір әріп бірнеше рет қайталануы мүмкін. Уақыты 1 минут.

 

И Ц Ү Ш Б Ө
О А Р Ы К Л
Н Б Ұ П Е Ш
А Ы Ж А Й Н
Л Т Ү З Ы Қ
Б Ө Л У С О

(Бұрыш қосу бөлшек алты он рационал үш

Жүз пайыз түзу жұп жазық бөлу (13сөз))

Жанкүйерлерге тапсырма:

Қолды тақтадан үзбей екі қолмен бір уақытта екі фигура салу.

Қосымша: Сергіту аялдамасы

Есеп: Бір кемпір:

«Сапырып-сапырып Сарманға бер,

Құйып – құйып Құрманға бер,

Есіктегі екеуге бер,

Төрдегі төртеуге бер,

Өзің іш те, маған бер.» - деген екен. – «Қой, мұңымыз бекер болар. Бұл үй толы кісі, әрі бізден екі есе артық екен, кетейік,» - деп кетіп қалыпты.

Кемпір тапқырлығымен ұрыларды осылай қорқытыпты. Сонда үйдегі адам нешеу, ұры нешеу? (10 адам, 5 ұры)

/Дауыс/

Құрметті жолаушылар! Пойыз Елтай орта мектебінде. Абайлаңыздар, сақ болыңыздар!

Жүргізуші: Достық пен бірлікті етіп тұлға,

Жеңіске жеткен едік талай сында.

Қара қылды қақ жарып, әділ сына

Еңбегін жас математиктердің әділ сына, - демекші, ендігі сөз әділ-қазы алқасына беріледі.

 

Жүргізуші: Математика туралы ұлы адамдар артында өшпес сөз қалдырғаны белгілі. Біздің жас математиктер математика туралы не дер екен?

Математика – адам үшін, адам – математика үшін жаралған!

Математиканы білмейсің, дұрыс өмір сүрмейсің!

Жүргізуші: Бүгінгі сайыс талай шабыт шыңдады,

Бұның қызығын талай адам тыңдады.

Тәрбиелі тәлімі мол, әсерлі

Болса егер көңіл жақын таңдады.

Көңіл бөліп бұл сайысқа,

Келгендерге көп рахмет.

Шын сезінген көрермен баршаңызға

Мың алғыс, мың рахмет!

Осы ұйымдастырылған жұмыста мектеп жасына дейінгі балалардың шығармашылық қабілеттері дамиды.

 

 

ҚОРЫТЫНДЫ

 

Заман талабына сай білім бере отырып, оқушы бойында танымдық қабілетін дамыту бүгінгі таңда ұстаз үшін үлкен жауапкершілік іс болып табылады. Бұл туралы Елбасы Н.Ә.Назарбаев: «Ғасырлар мақсаты – қоғамның нарықтық қарым-қатынасқа көшу кезінде саяси-экономикалық және рухани дағдарыстарды жеңіп шыға алатын, ізгіленген ХХІ ғасырды құрушы, іскер, өмірге икемделген, жан-жақты мәдениетті жеке тұлғаны қалыптастыру», – деген тұжырымдамасында ашып көрсеткен.
Қоғамның осындай дарынды адамдарға деген қажеттілігін қанағаттандыру талабы білім беру жүйесінің алдына баланың жеке қабілеті мен әлеуметтік белсенділігінің дамуына жол ашу, шығармашылық қабілеті зор жеке тұлғаны қалыптастыру міндетін қойып отыр.

Бізді қоршаған табиғаттың өзі адамзат баласының алдына айналған қоршаған әлемді жаңаша қабылдауға қабілетті жаңаша ойлайтын, жан – жақты білімді « Жаңа адамды» тәрбиелеп шығару міндетін жүктеп отыр

Жаңа заман баласын қалыптастырып, дамыту үшін, тұлғаның ішкі дүниесімен оның қыр – сырын анықтап, мүмкіншіліктері мен қабілетінің дамуына жағдай туғызу керек. Жаңа заман баласы – бүгінгі қазақ қоғамының ұлттық қазынасы. Баланың қабілетін қаншалықты ерте ашып, дамытса, оның нәтижесі де соншалықты жемісті болмақ. Баланы нәрестеден тұлғаға жеткізу қазіргі бағдарламаның мақсаты.

Қазіргі таңда баланы дамыту мен тәрбиелеудегі әлемдік озық тәжірибеге негізделіп жасалған баланың жас ерекшеліктерін, қабілетін, есін дамыту, дарыны мен талантын ашуға және жан-жақты дамытуға бағытталған жұмыстар жүргізу қажет.

Мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту үздіксіз білім беру жүйесінің алғашқы деңгейі ретінде қазіргі тұрақты өзгеріп тұрған әлемде табысты бейімделуге қабілетті бала тұлғасының қалыптасуы мен дамуы үшін жағдайлар жасайды. Жетекші ғалымдар мен практиктер жүргізген көптеген психологиялық – педагогикалық зерттеулер нақты мектепке дейінгі жастың зияткерлік, тұлғалық, әлеуметтік және эмоционалдық дамуын анықтайтын шарт екендігін дәлелдеді. Уақытында алынған мектепке дейінгі білімнің әр бала үшін де, еліміздің әл – ауқаты үшін де өмірлік маңызды мәні бар.

Мектеп жасына дейінгі балаларды дамыту мәселесі ұлттық даму стратегиясы мен үздіксіз байланыста екендігін және мемлекеттік саясаттың ажырамас бөлігі болып табылатындығын ескере отырып, балаларды жан жақты жеке тұлға ретінде қалыптастыруда есін дамыту қажеттілігі туындайды.

Балалардың көркемдік-шығармашылық қабілеттерін дамыту кезеңі - мектепке дейінгі жас. Баланы мектепке дайындауда бейнелеу және құрастыру әрекеттерін дамытуда шығармашылық қабілетін дамытудың маңызы зор. Осы мәселені шешуде шығармашылық саласы аясында жүргізілетін сабақтар негізінде мектепке дейінгі жастағы балалардың көркемдік-шығармашылық қабілеттерін дамыту бағытында оқу- тәрбие процесі ұйымдастырылды.

Шығармашылық және басқа міндеттерді өз бетінше шешудің әдістері, қызметтің әр түрінде, оның ішінде оқу қызметінде табысты болуға мүмкіндік беретін құралдар ретінде бала қабілеттерін дамыту басты міндет.

 

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

 

1. ҚР-ның президенті Н.Ә.Назарбаевтің Қазақстан халқына арналған Жолдауы. 2010 жыл. 29 қаңтар.

2. Қазақстан Республикасының "Білім беру туралы Заңы". 2007 жыл 27 шілде.

3. Мұқанов М. Қабілеттілік және оны тәрбиелеу. Алматы., 1960ж.

4. Т.Т.Тәжібаев. “ХІХ ғасырдың екінші жартысындағы Қазақстандағы педагогикалық ойлар” 1965 жыл.

5. Жарықбаев Қ.Б. Психология негіздері: Оқулық. Алматы: Эверо,2010.

6. Сабыров Т.Оқыту теориясының негiздерi [Текст] : педагогикалық колледжiлер мен училищелерге арналгаң дидактикалық оқу құралы / .- Алматы : [б. и.], 1993.

7. Оспанова Т.У.Развитие творческих способностей на уроках музыки [Текст] : учебно-методическое пособие / - Алматы : Ғылым, 2003.

8. Кішібаева Д.Оқушыларды шығармашылыққа баулуда белсенділігін, қызығушылығын, арттыру жолдары. // Бастауыш мектеп. - 2009. - №3.

9. Орақова А. Ш. Педагогикалық консилиум / - Алматы: [б. и.], 2008

10. Л.В.Занков. Обучение и развитие /. М.: Педагогика, 1975. – 345с.

11. Выготский Л.С. Собр. соч. в 6-ти т. – Т.3. – 1983. – 560 с.

12. Алтынсарин Ы. Шығармалары. – Алматы: Жазушы, 1991.

13. К.Д.Ушинский “Адам – тәрбиенің пәні” (“Педагогикалық антропология”). 1867 жыл.

14. Парамонова Л.А. Теория и методика творческого конструирования. – М.:Академия, 2001.

15. Грибовская А.А., Левченко Т:А. Народное искусство и детское творчество. Метод.пособие для воспитателей. – Алматы, Просвещение – Казахстан

16. Обухова Л.Ф. Детская возрастная психология. Москва, 1996 г.

17. Эльконин Б.Д. Психология развития: Учебное пообие для студентов высших учебных заведений. – М.: Издательский центр «Академия», 2001. – 144 с.

18. Жарықбаев Қ. Жалпы психология жоғары және арнаулы орта оқу орындарының, пединституттардың педагогика және бастауыш мектеп әдістемесі факультеті студенттеріне арналған оқулық.- Алматы, 2004. – Білім, 1993. – 378 б.

19. Байжуманова Б.Ш. Психологические особенности развития творческих способностей у детей младшего школьного возраста: Дисс. … канд. психол. Наук. – Шыкент, 2002. – 154 с.

20. Жамәділов Н.Д. Республикамыздағы мектепен тыс жұмыс ұйымдардың даму болашағы. – А.: Қосымша білім және тәрбие. Внешкольник Казахстана. – 2006. - № 5. - С. 6-11.

21. Жамәділов Н.Д. Республикадағы әр түрлі бағыттағы мектепен тыс ұйымдардың қызметіне талдау. – А.: Қосымша білім және тәрбие. Внешкольник Казахстана. – 2007. - № 1 (9). - С. 5-8.

22. Платонның “Теэтет” (білім туралы) еңбегі. 367-361 жж.

23. И.Кант. “Пікір қабілеттілігіне сын”. 1790 жыл.

24. Грузенберг С.О. Введение в психологию и теорию творчества. 2-е издание. – М., 1984. – 211 с.

25. Гольдентрихт С.С., Коршунов А.М. Диалектика и теория творчества. Издательство МГУ. 1987 г

26. Морозов А.В. Диагностика креативности. Монография. – М., 2001. – 510с.

27. Маслоу А. Самоактивизация личности. Тексты. – М.,1982 –45с.

28. Ж.Аймауытов. «Тәрбиеге жетекші» 1924 ж.

29. Жұмабаев М. Педагогика. – Алматы: Мектеп, 1989. – 48 б.

30. Л. С. Рубинштейн«Жалпы психология негiздерi». 1940 жыл

31. Б.Г.Ананьев «Адам танымның пәні ретінде». 1969 жыл.

32. Ә.Қоңыратбаев “Сұр көжек”, “Ғ. Мұратбаев туралы естеліктер, “Қозы Көрпеш” еңбектері.

33. Тілешева, С. Әдебиет сабақтарында манерлеп оқу дағдыларын қалыптастыру (IV-VII кл.): мұғалімдерге көмекші құрал / - Алматы: Мектеп, 1984 ж.

34. Жаманбаева Қ. Тіл қолданысының когнитивтік негіздері: эмоция, символ, тілдік сана. Алматы «Ғылым». 1998, 137б

35. Мұхамедин М. Оқушылардың шығармашылыққа деген қызығушылығын қалыптастыру негiздерi/М. Мұхамедин // Iзденiс, 2001.-№6.

36. А.Н.Лук. "Теоретические основы выявления творческих способностей" 1979 год.

37. Блонский П.П. Теория деятельности и социальная практика , 1996. - №5. – С. 21-25.

38. Б.Тұрғынбаева. «Шығармашылық қабілеттері және дамыта оқыту» 1999 ж.

39. Гилфорд Дж. Три стороны интеллекта // Психология мышления / Под ред. А.М. Матюшкина. – М., 1965. – С.433-456.

40. Torrance E.P. Guiding creative talent - Englewood Cliffs, W.J.: Prentice-Holl, 1964.

41. Құнанбаев А. Шығармалар жинағы. – Алматы, 1988. – 151 б.

42. Вольтер. Дерексіз философ.

<== предыдущаЯ лекциЯ | следующаЯ лекциЯ ==>
Что значит "открытая структура САПР"?Как и любая сложная система, САПР состоит из подсистем. Различают подсистемы проектирующие и обслуживающие. | Розділ 1. Історія зародження ваххабізму.

mylektsii.ru - Мои Лекции - 2015-2017 год. (0.108 сек.)