Студопедия

Главная страница Случайная страница

КАТЕГОРИИ:

АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника






Фосфор, табиғатта таралуы, алынуы, қасиеттері.




Фосфор табиғатта – апатит, - фосфорит минералдары түрінде болады, өсімдіктерде және жануарлар мен адам организмінде болады.

Күкірт сияқты фосфорға да әртүрлі модификациялар түзу тән. Ақ фосфордың кристалдық тор түйіндерінде молекуласы болады, гибридтенуі, құрылымы тетраэдр. Ол активті, улы, сондықтан су астында сақтайды. Сақтағанда полимерлі қызыл фосфорға айналады, оның активтігі төмен, улылығы аздау. Техникада алынуы:

 

 

Конденсациялағанда қатты күйдегі ақ фосфор түзіледі. Ақ фосфор галогендер, халькогендер, металдармен белсенді әрекеттеседі. Сілтілік және сілтілік-жер металдарымен тұз тәрізді ионды-ковалентті , , , бейметалдармен қышқылдық ковалентті , фосфидтерін түзеді. Тұтас алғанда, период бойынша фосфидтердің табиғаты әлсіз негіздіктен қышқылдыққа дейін өзгереді.

6. Фосфордың бинарлы, күрделі қосылыстары.

- фосфин - шіріген балыққа ұқсас иісі бар, улы газ. Жанама жолмен алынады:

 

- фосфорлылау қышқыл, бір негізді, фосфордың оттекті қышқылдарының ішіндегі күштісі, тұздары – гипофосфиттер.

оттегі жетімсіз болғанда түзіледі.

- фосфорлы қышқыл, екі негізді, тұздары – фосфиттер.

- пирофосфорлы қышқыл, екі негізді, тұздары пирофосфиттер.

полимерлі қышқылдар да түзеді, мысалы, - полимерлі метафосфорлы қышқыл.

- фосфорлау қышқылы, төрт негізді, тұздары – гипофосфаттар.

- фосфор (V) оксиді, ақ қатты зат, бу күйінде молекуласының құрамы болады. - химиялық байланысқан суды тартып алатын күшті дегидраттаушы агент.

- фосфор қышқылында ( ) ерігенде 2 типті полимерлі фосфор қышқылдары түзіледі: 1) полифосфор қышқылдары – бір-бірімен ортақ оттек төбелерімен байланысқан тобының тізбектерін түзеді. Бұл қышқылдардағы атомының саны 2-ден 20-ға дейін өзгере алады. Мысалы, - тетраполифосфор қышқылы, тұздары – полифосфаттар; 2) полиметафосфор қышқылдары, құрылымы циклді (тұйық). Жалпы формуласы .



ортофосфор (фосфор) қышқылы, мөлдір түссіз кристалл. Молекуласында гибридтенуі, құрылымы бұрмаланған тетраэдр. Сулы ортада күші орташа қышқыл.

Өнеркәсіпте алынуы:

1) фосфор (V) оксидін суда ерітіп:

 

 

2) экстрация әдісі:

 

 

3) термиялық әдіс:

 

Лабораторияда алынуы:

 

 

Үш қатар тұз – дигидрофосфат, гидрофосфат және фосфат түзеді. Сілтілік металдар фосфаттары ерітіндіде гидролизге ұшырайды.

7. Мышьяк топшасы элементтеріне қысқаша шолу.

, , – мышьяк топшасы элементтері.

Сульфидтік кендерін тотықтырып өртеп оксидке айналдырады, сосын оксидтерін тотықсыздандырып жай заттарын алады.

Активтік қатарда сутектен кейін тұрғандықтан, сұйылтылған қышқылдармен әрекеттеспейді. және тотықтырғыш – қышқылдармен сәйкес қышқылын түзсе, концентрленген -те пассивтеледі, ал сұйылтылған -те нитрат түзеді, яғни ол металдық қасиет көрсетеді:

мышьяк әрекеттеспейді, қыздырғанда, ал кәдімгі жағдайда әрекеттеседі. Топша элементтері күшті сілтілер ерітінділерімен әрекеттеспейді. Тек ауаның оттегі қатысуында сілтімен балқытып қыздырғанда арсенат түзеді.

, , қыздырғанда активті металдар және бейметалдармен әрекеттеседі. , - тұз тәрізді қосылыстар.



қатарында негіздік сипаты күшейеді, бірақ тұтас алғанда олар амфотерлі.

қатарында гидридтердің термиялық тұрақтылығы, тотықсыздандырғыштық қабілеті және негіздік сипаты кемиді.

- қышқылдық, - амфотерлі, - негіздік гидроксид.

, , висмутқа +5 тотығу дәрежесі жалпы алғанда тән емес, оның қосылыстарын тотықтырғыштар қатысуында алады.

күші бойынша -ке жақын, құрамы ауыспалы, висмут қышқылдары бос күйінде бөлінбеген.

 


mylektsii.ru - Мои Лекции - 2015-2018 год. (0.014 сек.)Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав Пожаловаться на материал